LogoAdVanDerHelm
  • 350x900 Rotterdamsebaan zegening2
  • 350 height vredesplein
  • 350 height adintorentje

DE HERAUT

Gisteren werd er in Rome door Paus Franciscus een tentoonstelling geopend: Calligraphy for Dialogue: promoting the culture of Peace through culture and Art. Dit was in de pauselijke universiteit van het Lateraan. Het was de afsluiting van een studiedag met allerlei religieuze leiders over de dialoog tot vrede. Zij sloten gisteren in Rome een pact om op te voeden tot vrede, The Global Educational Pact. Nu zijn er in de wereld verschillende soorten leiders. Er zijn er die verdelen, en er zijn er die samenbrengen. Degenen die gisteren samen met de paus in Rome verzameld waren, zijn herauten die vrede dichterbij brengen. Zij bouwen de humaniteit verder uit want de vrede is een onmisbare voorwaarde tot humaniteit, maar evenzeer een vrucht van humaniteit.

De twee boodschappers van het Bahá’i-geloof, tweelingmanifestaties, hebben een boodschap voor de mensheid die geroepen is tot samenwerking. Die samenwerking is dringend nodig in een samenleving die uiteen dreigt te vallen doordat sociale en religieuze netwerken verbrokkelen. Net zoals voor de religieuze leiders die gisteren in Rome bijeen waren, is voor herauten van de Bahá’i samenwerking het fundament van geloof: religie als binding, cohesie, samenhang en gemeenschappelijke verantwoordelijkheid.

Het sociale netwerk is in onze moderne samenwerking kwetsbaar omdat traditionele verbanden minder vast zijn. We zien dat op microniveau waar gezinnen en families los zand zijn geworden, uit elkaar vallen en waar veel conflicten zijn. Dat maakt het voor opgroeiende kinderen niet eenvoudig om hun weg te vinden. Op wie kunnen zij echt bouwen? Daarnaast zien we het op mesoniveau in de samenleving als geheel, waar sociale netwerken onder druk staan doordat mensen steeds meer worden aangesproken om hun autonomie en zelfredzaamheid vorm te geven; de vraag is welke verantwoordelijkheid daar tegenover staat? Is “samenredzaamheid” niet een krachtiger en barmhartiger benadering dan zelfredzaamheid?

Religieuze netwerken staan onder druk omdat men in de secularisering van structuren mensen los wil maken van hun religieuze verbanden. Mensen willen niet met religieuze opvattingen lastig gevallen worden. Er is minder vertrouwen in religieuze autoriteiten, misschien zelfs wantrouwen, omdat gemeend wordt – ten onrechte – dat daardoor de menselijke autonomie wordt aangetast. In deze wereld zijn herauten bakens van licht en bronnen van cohesie.

Zoals het Bahái’i-geloof is ook het christendom begonnen met een mens, een concrete persoon, Jezus van Nazareth die in de Rabbijnse traditie van het Jodendom als leraar rondtrok en leerlingen om zich heen verzamelde. Het bijzondere van deze Rabbi was dat zijn persoon samenviel met zijn boodschap. Hij sprak van het Koninkrijk Gods, een rijk waar Gods vrede en gerechtigheid zouden regeren. Daar waar Hij kwam werd dat Rijk zichtbaar. Door de tekenen die Hij stelde – het woord teken is in het Johannes evangelie zowel teken als de werkelijkheid die betekend wordt – werd dat Koninkrijk zichtbaar. Bij die tekenen denken we aan genezingen en wonderen, maar het ultieme teken is zijn kruisdood. In Hem herkennen christenen God zelf. Het paradoxale van deze heraut is dat Hij ten onder is gegaan en in de steek werd gelaten door zijn leerlingen. Met zijn dood leek er een einde te zijn gekomen aan zijn leven en aan zijn leer. Deze heraut is echter ten leven gewekt en Hij heeft zijn leerlingen uitgezonden als herauten vervuld van zijn heilige Geest.

Dat betekent dat zijn leerlingen ook geroepen zijn heraut te worden. Dat is niet alleen maar een boodschap brengen aan de wereld, maar zelf evenzeer een boodschap zijn, in de manier van leven, in eigen persoonlijke beslissingen. De leerling is geroepen om gelijkvormig te worden aan de heraut zelf, Christus. Daartoe ontvangt hij het woord van deze heraut, en ook de sacramenten, tekenen van liefde.

Laten we elkaar daarom helpen om heraut van de vrede te zijn. Wellicht is het een idee om een interreligieuze tentoonstelling van opvoeding tot vrede bij ons gestalte te geven, zoals in Rome de tentoonstelling Calligraphy for Dialogue mensen van allerlei tradities en overtuigingen verbindt. Dat lukt door kunst misschien beter dan door discussie en debat. Misschien een idee voor Den Haag?

Dank voor uw aandacht!

Ad van der Helm, voorzitter HGK, Den Haag, 1 november 2019