LogoAdVanDerHelm

kaarsjes

Korte verkondiging Hemelvaart

Vandaag moesten we uitslapen. We konden niet om half zes verzamelen in de kerk om te bidden en te wandelen naar Oud Eyk en Duinen. Ik hoop dat we later in het jaar de bedevaart alsnog zullen maken in betere tijden. Dus we kunnen vandaag eenvoudigweg Hemelvaart vieren. Van deze dag zijn er vele afbeeldingen gemaakt waarbij we de Heer zien opstijgen als een soort primitieve raket. Het spoor waar Hij zich met kracht afgezet heeft om de weg naar boven te maken, is nog zichtbaar op de Olijfberg. Het is mooi hoe plastisch daarover vroeger werd nagedacht! De afdruk is te vinden in een moskee die één keer per jaar wordt omgetoverd tot kerk. Deze afbeeldingen onthullen waar we de hemel zien: ver boven ons in de kosmos verscholen! Vandaag denken we na over de wijze waarop de Heer met zijn liefde en barmhartigheid onder ons aanwezig blijft.

Homilie
De dwaze moeders van Argentinië demonstreren tot op de dag van vandaag wekelijks op donderdag voor hun vermiste kinderen. Vanaf de jaren zeventig, onder het regime van Videla, verdwenen duizenden mensen. Door de protesten van deze vrouwen bleven zij ‘presente’. De aanwezigheid van de vrouwen met de witte hoofddoeken op het Plaza de Mayo vertegenwoordigt de aanwezigheid van de afwezigen. De namen van verdwenen mensen staan geschreven in het hart van de moeders en blijven daarom deel van onze geschiedenis. Namen zijn aanwezig in onze herinnering en ons geweten. Namen worden opgetekend op monumenten en worden bij herdenkingen voorgelezen. Zoals in januari van dit jaar er vijf dagen en nachten nodig waren om de namen voor te lezen van de 102.000 namen van gestorven Joden en Roma en Sinti en anderen die vanuit Westerbork zijn weggevoerd en niet zijn teruggekomen omdat zij vermoord zijn.

“What’s in a name? ” Een naam drukt een symbolische aanwezigheid uit die kostbaar is. Wij dragen allemaal namen en gezichten mee van hen die verdwenen zijn. Meestal niet zo dramatisch als de verdwenen mensen uit Argentinië. Maar in de wereld worden nog steeds mensen vergeten. Het sterven van Christus staat niet op zichzelf: in zijn sterven is het sterven van al die uitgestoten en vergeten mensen zichtbaar geworden. Hun leven is niet verdwenen; net als het leven van Jezus die voor de mens de weg gebaand heeft, zijn zij geborgen in de liefde van God. Wij geven hun een naam en geloven dat hun namen staan geschreven in de palm van Gods hand.

God zelf heeft geen naam, maar God wordt al in Exodus aangeduid met ‘Zijn’. God is. Hij is het Zijn zelf. In zijn spreken verwijst Jezus in het Johannes evangelie vaak naar het Zijn van God door uitdrukkelijk te verwijzen naar de Godsnaam en zich daarmee te verbinden: met Hemelvaart vieren we dat Christus na zijn sterven en verrijzen weer met dat Zijn verbonden is.

Hemelvaart is dus nadenken over aanwezigheid. Als wij de hemel zien als een plek ver weg in de kosmos waar je je voor moet afzetten om daar ooit te komen, missen we de essentie van het verhaal. De essentie is niet zozeer de richting omhoog, maar de richting van de wolk waarin Jezus opgenomen wordt, de wolk van Gods aanwezigheid. Een wolk kunnen we zien. Deze kan ons het zicht ontnemen, maar we kunnen de wolk niet grijpen en niet vangen. De wolk is aanwezig maar onttrekt zich aan onze macht. Deze wolk is echter niet angstaanjagend. De wolk stelt ons gerust en voedt ons vertrouwen: ook in deze periode verlaat God de mensheid niet. Hij blijft aanwezig met zijn heilige Geest die in ons woont.

Zo kiest Jezus door de wolk van Gods aanwezigheid een manier om nog dichter bij ons te zijn: een aanwezigheid die niet beperkt wordt door een fysieke en geografische aanwezigheid, maar zoals een wolk: ongrijpbaar, maar omhullend en vervullend. Een wolk van barmhartigheid en vrede, een wolk die ons hart vervult en vrede geeft. Mogen wij deze ervaren wanneer we de namen van onze dierbaren aanroepen en hen aanbevelen aan de wolk van Gods barmhartige aanwezigheid. Mogen wij door deze Hemelvaart ervaren dat Gods barmhartigheid die zichtbaar geworden is in het gelaat van Jezus, ons niet meer zal verlaten. Amen.

Korte verkondiging vierde zondag na Pasen - roepingenzondag

Vandaag leidt de Herder ons naar buiten. Dat is te verleidelijk in deze coronatijden: we mogen juist amper naar buiten. We zitten al weken vast in ons huis, in ons eigen kringetje. Er wordt wel thuis gewerkt en via zoom of teams vergaderd, maar de wereld is kleiner geworden, kleiner dan we gewend zijn. Dan helpt de aansporing van Gregorius de Grote: Jezus leidt ons naar de innerlijke velden, daar waar God tot ons spreekt, daar waar God ons de uithoeken van ons persoonlijk leven leert kennen. Kennen we onszelf voldoende? Ons kennen is stukwerk, zegt Paulus. Slechts in God zullen we ons zelf kennen zoals we zijn, zoals we door God gekend zijn. Onze roeping is het, die weg te gaan.

Homilie
De schapen die de stem van de herder kennen, durven het aan om met Hem naar buiten te gaan. Er zijn huurlingen en dieven, die ook zich richten tot de schapen. Het is hun doel om de schapen te roven en hun leven te beschadigen. Er zijn ook veel stemmen die slechts onrustig maken en die verdelen en die mensen tegen elkaar opzetten. De Goede Herder wijst de juiste wegen. Het is opvallend dat het doel van de Herder niet het verzamelen van de schapen in de stal is, om hen bij elkaar te laten schuilen. Nee ze worden geroepen om uit te gaan, de wereld in. Dat is leven in overvloed!

We worden vaak geconfronteerd met dichte deuren. Dat zijn de deuren van de onmogelijkheden, van zaken die verboden zijn of die niet mogelijk zijn. De afgesloten wegen, de gemiste kansen, de keuzes die niet gemaakt zijn. Het leven van de mens kan soms getekend worden door dichte deuren. De verhalen van Israël vertellen van nieuwe deuren die open gaan en die door de profeten gewezen worden: Noach die in de dreiging van de ondergang een schip bouwde, Mozes en Jozua die door het water een weg wezen naar het beloofde land. David die in de zoektocht naar een rechtvaardige koning het voorbeeld gaf.

De zoektocht waar Jezus ons bij begeleidt, is de zoektocht naar God. Wie is God? Waar is Hij te vinden? Die zoektocht is geen abstracte vraag die je uitsluitend in de studeerkamer of in de afgeslotenheid van je binnenkamer kunt beantwoorden. Het is de kennis van de ander die ons op het spoor brengt van de kennis van de Ander. De beweging die Jezus ons aanwijst is de dubbele beweging naar buiten en naar binnen. Door de weg naar binnen, leren we ook het buiten te verstaan en kunnen we met nieuwe kracht naar buiten. Die twee bewegingen horen onlosmakelijk met elkaar samen. Nu we niet zo makkelijk fysiek naar buiten kunnen, vangen we dat op met het digitale netwerk. Gelukkig zijn er vele manieren om met de wereld in contact te blijven: nieuwsberichten en beelden van de wereld waarin we leven. Mijn vraag vandaag is simpelweg: hoe staan we in die digitale wereld? Is die slechts een hulpmiddel om op de hoogte te blijven van wat er gebeurt? Om de nieuwe cijfers van het RIVM te weten? Of gebruiken we die digitale wegen om ons innerlijk te verkennen? Wat ontroert ons, wat raakt ons, wat verrijkt ons? Is het informatie die buiten ons blijft, of raakt het ook ons innerlijk? Zijn de digitale kanalen wegen om de ander te leren kennen en te beseffen hoe wij de ander nodig hebben, hoe de ander een deel van ons eigen bestaan is, hoe de ander onze identiteit opbouwt? Fundamenteel is de vraag of we door de digitale wegen ook de ander kunnen ontvangen als een geschenk van de Eeuwige die ons daardoor onszelf doet kennen. De ander is geen objectieve werkelijkheid die naast ons staat: de naaste is onze broeder en zuster, die een deel uit maakt van ons eigen leven, die ons maakt tot wie wij zijn, hoe lastig die het ons soms ook kan maken.

Als die digitale manieren om uit te gaan, de Herder achterna, niet die rijkdom brengen, zullen zij geen vruchten dragen en zal deze crisis ons leven en onze wereld niet veranderen. Misschien is dat de uitdaging nu, om op een nieuwe manier nog intenser met de ander verbonden te zijn.

Laten we op deze zondag van roepingen ook bidden voor mensen, mannen en vrouwen die ons in de kerk die weg kunnen wijzen, als pastores, priesters, diakenen, pastoraal werkers en catecheten om ons voor te gaan op die wegen. De Herder laat zijn kudde nooit alleen. Amen.

Uitvaart Antoon Gaemers – 29 april 2020

Welkom
U allen heet ik welkom bij dit afscheid van onze geliefde Antoon Gaemers, ook u allen die via de livestream verbonden bent, in het bijzonder Marijke en mevrouw Gaemers. Ik hoop dat u langs deze weg troost en kracht ondervindt. We hebben de mantel van Antoon als teken van zijn lidmaatschap van de Ridderorde de afgelopen dagen over de kist gelegd. Deze mantel met het rode Jeruzalemkruis staat voor de drie pijlers: caritas, spiritualiteit en broederschap. Dit is ook een samenvatting van het leven van Antoon. Intens met de kerkgemeenschap verbonden, vanuit het besef dat de mens geroepen is om te zorgen voor de ander, zich in te zetten voor de samenleving. Laten we nu de Heer bidden om ontferming in het vertrouwen dat God hem vrede schenkt. Vandaag wordt ook in het Heilig Graf te Jeruzalem een eucharistie gevierd voor Antoon. Dat geeft een bijzondere band met het graf van de verrezen Christus.

Gebed: Barmhartige Vader, Het leven van Antonius Henricus Petrus Maria Gaemers bevelen wij bij u aan. Wij zijn dankbaar voor zijn leven en voor het vele goede dat hij betekend heeft voor mensen om hem heen. Wij zijn bedroefd omdat hij gestorven is. Hij heeft hard gestreden om zijn ziekte te overwinnen. Wij bidden u om troost en kracht voor zijn familie, om troost en kracht voor ons allen. Wees ons nabij nu in dit uur en in de tijd die komen gaat. Dat bidden we u in de naam van Christus die met u leeft in de eenheid van de heilige Geest, God, door de eeuwen der eeuwen. Amen.

Homilie
Antoon is uit de tijd getreden. Deze uitdrukking maakt duidelijk dat een gestorven mens de overgang heeft gemaakt, van onze wereld naar de wereld van de Eeuwige. Dat zal voor Antoon wennen zijn, omdat hij zo gehecht was aan de tijd. Een van de eerste keren dat ik hem ontmoette en hij mij uitnodigde voor een bijeenkomst en ik niet wist of ik daar tijd voor had, zei Antoon, gevat als hij was: “Dat komt goed uit, want ik verkoop tijd !”

Het is enorm verdrietig dat hem niet meer tijd van leven gegeven is. De ziekte die hem geveld heeft, heeft een getalenteerd, deskundig, liefdevol en hartelijk mens weggenomen. Hij was het fundament onder het leven van zijn vrouw, heeft liefde en zorg aan zijn gezin besteed, maar zijn dierbaren hebben hem ook moeten delen met zijn vele andere liefdes: de klokken en horloges, het Noordeinde, de ridderorde, Chateau Bleu. Het lijstje is niet compleet. Zijn hoofd en hart zaten nog vol met ideeën en projecten. Dat was ook zijn leven: hij kon niet stil zitten en niet stoppen met denken. Niet alles was bereikbaar, maar hij was niet erg gevoelig voor de opmerking ”Dat gaat niet lukken!” Hij vond alternatieven en andere wegen en andere mensen om een nieuwe vorm voor zijn idealen te vinden. Voor mij heeft hij de weg gebaand in de stad en in de Ridderorde van het Heilig Graf. Hij was een type katholiek dat de menselijkheid van onze kerk en ons geloof onderstreept. Zijn geloof inspireerde hem om, ondanks zijn zakelijkheid, te blijven geloven in de goedheid van de mens.

Hij herinnerde in zijn betrokkenheid met de parochie ook aan de keuzes die we moeten maken om als kerk in deze stad zichtbaar en actief te blijven. Hij was het niet altijd eens met keuzes die gemaakt werden. In zijn tijd als kerkbestuurder vond hij dat de pastoor goed moest beseffen welke schapen hij tot zijn kudde moest rekenen: voor hem behoorde eigenlijk de hele stad tot de parochie. Hij dacht altijd een dimensie groter en hij keek verder dan het gebruikelijke en normale. Hij wilde zoveel mogelijk mensen laten delen in zijn enthousiasme. Voor hem was de parochie een groot huis dat gastvrij en hartelijk broederschap kan bieden. Zijn religiositeit was daarmee zeer menselijk, geworteld in onze aardse werkelijkheid.

In zijn reflectie op de tijd trekt de Prediker de conclusie dat de mens al zijn bezigheden in Gods hand moet leggen. Dat geeft vertrouwen. Wanneer zaken niet naar wens gaan, zal God andere en nieuwe mogelijkheden openen. Maar hoe is God dan aanwezig in ons leven? Ik geloof niet dat God heel direct ingrijpt in onze wereld van de tijd. Hij is immers de Eeuwige. Toch is Hij op ons leven betrokken, wij gaan Hem ter harte. Hoe precies, blijft ondoorgrondelijk. God heeft ons daartoe wel een weg gewezen: het evangelie van Jezus Christus dat ons verbindt met elkaar.

De laatste woorden van Jezus die we beluisterd hebben uit het evangelie volgens Johannes maken deze weg duidelijk. De liefde is niet een emotie of een gevoel, maar is de identiteit van de mens die beseft dat hij uit de liefde van God geboren is en tot die liefde weer terugkeert. Dat besef doet de mens uitstijgen boven zichzelf en helpt hem om vruchten te dragen die blijvend zijn. Antoon heeft veel van die vruchten voortgebracht. Het is aan ons om dat werk voort te zetten. Dat doen we op eigen wijze, maar wel indachtig het fundament dat Antoon gelegd heeft.

In de Ridderorde is het lege Graf teken van de overtuiging dat de mens meer is dan zijn aardse bestaan. We zijn enorm verdrietig en we zullen Antoons aanwezigheid, zijn stem, zijn grootste gebaren en zijn hartelijkheid nog heel vaak missen. Maar het Paasfeest dat we deze weken vieren, troost ons: Antoons leven is geborgen in het huis van de Vader. We moeten afscheid nemen, maar we beseffen dat Gods wereld van licht en leven voor hem geopend is. Mogen wij getroost worden door deze gelovige overtuiging en ook elkaar daarmee troosten. We bidden dat de trooster, Gods Geest, ons daarbij zal bemoedigen en inspireren. Amen