LogoAdVanDerHelm

kerstwens 2022

kaarsjes

Verkondiging 25 december 2022 Hoogfeest van Kerstmis

Lezingen Kerstdag
Jesaja 52, 7-10
Psalm 98
Hebreeën 1, 1-6
Johannes 1, 1-18

Welkom
Op deze ochtend bezinnen we ons nader op het gebeuren van deze nacht. Het mooie verhaal blijkt door de woorden van vandaag in het Johannes evangelie veel meer te zijn dan de ontroerende geboorte van een Kind. Terug naar het begin: hier is de schepping aan het werk. In het Kind herkennen we de scheppende kracht van de Vader zelf die met zijn Heilige Geest de aarde vervult en de mensheid wil vernieuwen. Veel woorden worden gesproken: we moeten leren woorden op waarde te schatten. Er zijn lege woorden, krachteloze woorden, oneerlijke woorden, verdachte woorden, gewelddadige woorden. Er zijn ook liefdevolle woorden, oprechte en genezende en vergevende woorden. Woorden kunnen verhullen, maar andere woorden onthullen juist en zijn oprecht en waar. Het afgelopen jaar hebben we veel harde woorden gehoord en zijn mensen tegenover elkaar gaan staan. Vlaggen zijn omgekeerd. Mensen hebben beledigende woorden naar elkaar gesmeten. Er zijn gelukkig ook speeches en uitspraken die ontroeren en tot nadenken stemmen. Daarom keren we deze ochtend terug naar het eerste Woord dat God spreekt: de geboorte van dit Kind is het spreken van God. Ieder kind dat geboren wordt, verwijst naar dit ene, eerste Woord: “Er zij Licht.” Dat Licht is Christus die de eeuwigheid in zich bergt, Christus die gezicht geeft aan de scheppende liefde van God die aan de oorsprong van alles staat. Laten we onze woorden en ons leven spiegelen aan Zijn woorden en zijn leven.

Homilie
Broeders en zusters, vrienden van de Heer,
Waar en niet waar zijn de afgelopen tijd tegenover elkaar komen staan. News en fake news wisselen elkaar af en vormen het gesprek van de dag. Feiten moeten voortdurend onderscheiden worden van meningen. En opvattingen en gevoelens worden als onwrikbare bolwerken gepresenteerd. Mensen laten zich niet meer overtuigen door waarheden van anderen of door nuances: “Ik vind het zo en daar heb ik recht op.” Als mensen van mening verschillen, dan kan een dicsussie uitlopen op een platvloerse scheldpartij. Ga maar een uurtje commentaren op sociale media lezen en we leren er scheldwoorden bij die we nog niet in ons woordenboek hadden staan.

“Het Woord is vlees geworden” is de boodschap van Johannes. We weten dat woorden heel veel pijn kunnen doen en mensen kunnen kwetsen. Woorden kunnen als het ware in je vlees snijden en je diep verwonden. Er zijn dan weer heel veel andere woorden nodig om te herstellen of om vertrouwen te herwinnen. Welke woorden kunnen herstellen? Als je woorden zoekt van vergeving vragen en spijt betuigen, moet je je woorden op een goudschaaltje wegen. Gelukkig zien we daar ook voorbeelden van. Dan wordt er stil geluisterd wanneer rond het beladen onderwerp zoals het slavernijverleden het woord genomen wordt en deze woorden zorgvuldig gekozen worden.

Het Woord dat God tot ons spreekt in dit Kind, brengt ons in een nieuwe houding en een nieuwe visie op de wereld. We zien immers met de ogen van de Kind naar de wereld en naar de mens. Dan zien we dat er uitwegen zijn uit duisternis en geweld. Deze omkering, ofwel met het oude woord ‘bekering’, wordt ons aangereikt door het Kind. Het Kind nodigt ons uit om anders te denken, om ons leven anders te denken. In zijn toespraak deze week tot de Curie sprak paus Franciscus ook over bekering. Ik vind het een prachtige en inspirerende toespraak. Je zou denken dat de kardinalen en andere hoge medewerkers (m/v, kunnen we er tegenwoordig bij zeggen) van de Curie wel weten waar het Kerstverhaal over gaat. Wij kunnen zelf denken dat we het verhaal kennen en onszelf gelukkig prijzen dat we deze ochtend met elkaar Kerstmis kunnen vieren zoals we vóór Corona gewend waren. We kunnen onszelf voorhouden dat wij weten wat de ware betekenis van dit feest is. Toch houdt de paus ons een aantal kritische gedachten voor die we kunnen gebruiken om de viering van ons Kerstfeest te verdiepen. Het feest helpt ons kritisch naar onszelf te kijken. De woorden die het Kind zal gebruiken, zijn de woorden van de Torah, de tien geboden, de woorden van het Eerste verbond dat God met mensen gesloten heeft. In Christus is de onderwijzing van God uit de hemel neergedaald. Het wordt zichtbaar in het leven van dit Kind.

Het Kind van Gods verbond met ons kijkt ons aan en nodigt ons uit zijn woorden in ons eigen hart op te nemen en zelf in de mond te nemen. Die woorden overstijgen de strijd tussen waarheid en onwaarheid. Zij overstijgen de strijd tussen mensen die elkaar als tegenstanders zien. Deze woorden verbinden mensen aan elkaar omdat zij de mensen bij elkaar brengen in die ene stal, bij dit ene Kind, op deze ene aarde. Zo kunnen deze woorden helen, genezen en vergeving schenken. Zo banen deze woorden een weg naar vrede, vrede tussen de mensen, tussen de volken, vrede met de natuur.

We weten dat de toekomst van dit Kind onzeker is: vluchteling in Egypte, belaagd en bekritiseerd door de religieuze elite en uiteindelijk als machteloze misdadiger aan het kruis om het leven gebracht. Zelfs aan het kruis spreekt dit volwassen geworden Kind woorden van vriendelijkheid, barmhartigheid en vergeving. Laten we in de kwetsbaarheid van onze tijden, door de oorlog die woedt, door de economische problemen die we voor vele groepen zien, steeds onze toevlucht nemen tot zijn Woorden, geworteld in Gods onderwijzing, woorden die helen, genezen en vergeving schenken. Zulke woorden kunnen in ons vlees worden: ze worden tastbaar en zichtbaar. Zij brengen op die manier de wereld tot omkering.

Zalig Kerstmis!