LogoAdVanDerHelm

kerstwens 2022

kaarsjes

Verkondiging 20 november 2022, Christus koning van het heelal

Lezingen
2 Samuël 5, 1-3
Psalm 122
Kolossenzen 1, 12-20
Lucas 23, 35-43

Welkom
Op deze laatste zondag van het kerkelijk jaar valt de term Koning. Het lijkt enerzijds een term uit het verleden, die nostalgie oproept en verwijst naar oude sprookjes. Daar waar nog koningen zijn, heeft dat niets te maken met klassieke koningen die met harde hand leiding gaven aan hun volk. Ze zijn symbolen geworden van geschiedenis, eenheid en stabiliteit. Mooie symbolen, maar anders dan waar de term koning oorspronkelijk naar verwijst. Aan de andere kant trekt de netflix serie The Crown weer talloze kijkers. Een mooie serie. Daar blijkt dat het koningschap niet vanzelfsprekend is. Vandaag nemen we het woord Koning in de mond in relatie tot Christus. Wat betekent dat voor onze eigen manier van leven? Dan vallen woorden als dienstbaarheid en gerechtigheid, solidariteit en ook zelfs lijden. Past dat wel in onze wereld? Laten we ons bezinnen op onze plek in de wereld van vandaag en hoe ons vertrouwen op God ons handelen en onze keuzes bepalen.

Homilie
Broeders en zusters, vrienden van de Heer,
Red jezelf! Dat is het motto van het koninkrijk van de machten van deze wereld. Als iedereen zichzelf redt, komt het goed met de wereld, want uiteindelijk moeten mensen verantwoordelijkheid voor zichzelf nemen. De Romeinen die de dienst uitmaken en de Schriftgeleerden, die hun positie ontlenen aan deze bezetters, spreken de taal van de macht. Wat Jezus nu laat zien, is een teken van zwakte en ondergang in het denken van deze machtigen. Nee, deze zwakte zal de wereld niet redden, volgens Pilatus en zijn handlangers. Hun positie is verleidelijk omdat die de indruk wekt dat we zelf de teugels in het leven en in de wereld in onze eigen handen hebben. De wereld lijkt dan maakbaar en beheersbaar. De dood aan het kruis is voor hen de weg van de losers in deze samenleving.

Een klein groepje blijft toch Jezus trouw, hoe groot hun teleurstelling en verdriet ook is. Zijn moeder, enkele vrouwen, die ene leerling en hoe wonderlijk: de misdadiger aan het kruis die Hem bij zijn naam noemt. Zij blijven Jezus trouw en beleven met Hem zijn zwakte. Zij zien dat het kruis van Christus de consequentie is van zijn hele leven. Die zwakte is namelijk de kracht van de liefde. Ware liefde vraagt ruimte voor de ander en dat we ons in de ander herkennen, dat we geen weg in het leven kunnen vinden zonder de naasten te beschouwen als broeders en zusters. Dat heeft Jezus altijd geïnspireerd tot zijn wonderen en zijn toespraken. Dat zijn niet simpelweg goddelijke daden van macht en overmacht, alsof God onze problemen wel even zal wegnemen. Het zijn daden waardoor mensen met elkaar verbonden worden en voor elkaar een bron van leven worden. God gaat ons in Jezus voor in barmhartigheid opdat ook wij die ontvangen barmhartigheid delen en doorgeven.

Zo wordt ook die ene misdadiger aan het kruis verbonden met de bron van barmhartigheid die Jezus is. Hij wordt op dit cruciale moment leerling van die barmhartigheid en dat opent de deur van het leven voor hem. De misdadiger roept hem bij zijn naam ‘Jezus’. Die naam betekent - dat weet u: “de Heer redt!” Kende deze misdadiger de naam van Jezus? Of riep hij uit: “Heer, red mij” en gebruikte hij zo de naam van Jezus? Dat herinnert ons aan het feit dat telkens wanneer we de naam Jezus gebruiken, we zelf ook uitroepen: “Heer, red mij!” De naam van Jezus zelf is al een geloofsbelijdenis. Het koningschap dat Jezus toont en dat wij vandaag vieren, verheft Hem boven alle machten en heerschappijen van deze wereld. Niet omdat Hij nog machtiger is, maar omdat Hij een andere macht laat zien en een andere taal spreekt. Hij staat een andere manier van leven voor, een leven vervuld van zijn Geest, een leven waarin zijn Woord woont en spreekt; een leven dat gevoed wordt door de sacramenten.

Het Christus-mysterie dat Jezus toont en waar Paulus van schrijft, laat zien dat als het Kruis in ons eigen leven zichtbaar wordt, we de bron van liefde kunnen aanboren. We hebben vaak geen antwoord op het kruis. Soms is dat kruis veroorzaakt door wat mensen elkaar aandoen, zoals oorlog, geweld en haat. Dat gaat om de oorlog in Oekraïne tot aan geweld en de daardoor veroorzaakte hongersnood in Afrika, maar ook om geweld tussen jongeren in het uitgaansleven, zoals op Mallorca. Dat geweld kan mensen beheersen in boosheid en agressie, in woorden en soms in daden. Dat brengt alleen maar meer hardheid met zich mee. Het is een vicieuze cirkel die door het kruis van Christus wordt doorbroken.

De tekst van Paulus is geen redenering, maar een gedicht. Hij heeft waarschijnlijk een oude hymne die in de eerste christengemeente werd gezongen en die ontleend is aan oudere Joodse bronnen, op Christus toegepast. Daarin laat hij zien hoe God aanwezig is in deze wereld. Soms lijkt het alsof de wereld overgeleverd is aan machten die de dienst willen uitmaken in deze wereld. We hebben ons daar maar in te schikken. Maar Paulus zegt dat de verzoenende kracht, die ook een scheppende kracht is, in ons woont. Als we ruimte maken voor het kruis in ons denken, ervaren en handelen, maken we ruimte voor de liefde wekkende krachten van Christus. Doordat we in de aanblik van het kruis ervaren hoeveel levenskracht en liefde we van God ervaren, mede door wat mensen ons kunnen bieden, dan groeien we in de volheid van het mens zijn. Niet lijden en geweld overheersen, maar de liefde die we van God ontvangen. Dat is de weg ten leven, dat is de weg van de opstanding. Amen.