LogoAdVanDerHelm

kaarsjes

Verkondiging 26 juni 2022, dertiende zondag door het jaar

Lezingen
I Koningen 19, 16b.19-21
Psalm 16
Galaten 5, 1.13-18
Lucas 9,51-62

Welkom
Welkom aan u allen. Profeten zijn dragers van een boodschap die weinigen willen horen. Ze staan op tegen gevestigde machten en laten een boodschap horen die door God geïnspireerd is. We kijken met bewondering naar hen: zowel naar de profeten van het Oude Testament, zoals Elia en Elisa die vandaag voorbij komen, als Paulus die vandaag tegen de Galaten tekeer gaat. Zolang zij op afstand staan, kunnen we bewondering hebben. Maar als zij dichterbij komen en ons vragen om zelf die boodschap uit te dragen, wordt het lastiger. De profeten zijn niet geïnteresseerd in de populariteit van hun boodschap. Maar zij willen wel dat de boodschap blijft klinken als zij er zelf niet meer zijn.

Zijn wij hun opvolgers? Bij onze doop zijn we gezalfd, net als de priesters, profeten en koningen van het Oude Testament. We kregen chrisma op ons hoofd, olie die ons de geur van Christus geeft. Is dat werkelijk zo? Wat is dan die geur die we verspreiden? Waaraan merken mensen dat we in de profetische voetsporen van Christus gaan? Bezinnen we ons op de opdracht die we van Jezus meedragen in ons eigen leven.

Homilie
Broeders en zusters, vrienden van de Heer
Opvolging is voor alle leiders een kwetsbaar moment: hoe en wanneer zal ik mijn leiderschap overdragen? Sommigen denken: wanneer zal Queen Elisabeth nu eens aftreden (dat zal niet gebeuren, voorspel ik u, niet formeel tenminste). Er gaan geruchten over een mogelijk aftreden van paus Franciscus (al evenmin serieus, denk ik, al is dat om andere redenen). Onze koning is vast blij dat zijn dochter dit jaar meegaat in de koets naar de Troonrede: een belangrijke stap naar de opvolging. Wie een bedrijf heeft of een stichting, is ook bezorgd over de toekomst: wie gaat het overnemen? Zal mijn opvolger/opvolgster wel in mijn voetsporen gaan en dezelfde idealen en doelen nastreven die ik zelf altijd hoog heb gehouden? Opvolging is een kwetsbaar moment en dat wordt met procedures en formaliteiten omgeven. Wat al die procedures proberen te beschermen is het vertrouwen dat het goed komt en dat de boodschap of de visie van het bedrijf of de stichting in goede handen is bij degene die de scepter overneemt. Ouders kunnen dat ook hebben wanneer ze hun kinderen opvoeden: “zullen ze wel onze ideeën overnemen?” Natuurlijk wil je ze vrij laten, maar als ze jouw ideeën en idealen achter zich laten als minder inspirerend of waardevol, is dat toch een teleurstelling. Ouders voelen zich kwetsbaar bij het opvoeden van hun kinderen.

Elia zit met hetzelfde probleem. Hij heeft bij God aangegeven dat hij de grenzen van zijn kunnen heeft bereikt en liever zijn opdracht en dus zijn leven teruggeeft aan God. Hij wil liever sterven. God is voor hem geen zachtaardige therapeut die zegt: “Doe het maar rustig aan.” Integendeel: Hij zet Elia in een hogere versnelling: “Je moet je erfenis veilig stellen. Je geestelijke erfenis wel te verstaan.” Zo komen we bij het verhaal van vandaag waar Elia zijn leerling Elisa uitkiest als opvolger en meteen een enorm commitment vraagt: niet aarzelen, maar doen!

Paulus is al evenmin zachtaardig. Hij schrijft: “Als jullie onderling ruzie blijven maken, vergeet het dan maar, dan kun je de boodschap van het evangelie niet dienen!” De leden van de gemeente zullen een andere wijze moeten vinden om met meningsverschillen om te gaan. Dat kan niet door elkaar te “bijten en te klauwen”, maar door samen te zitten, te luisteren en te praten, totdat er consensus is. Niet mijn mening is leidend, maar de Heilige Geest!

Wij zijn de kerk van vandaag, de geloofsgemeenschap van Christus in onze tijd. Paulus spreekt tot ons en bevraagt ons: wat heb je gedaan met de vrijheid die het evangelie je heeft geschonken? Het doopsel heeft ons vrijgemaakt: niet de gebruiken en gewoonten van de wereld zijn het vertrekpunt, waar mensen elkaar naar het leven staan, maar een samenleving waar mensen elkaar vast houden, koesteren en met liefde bejegenen. Onze kerkgemeenschap is geroepen om in de problemen van onze tijd een steentje bij te dragen opdat de samenleving niet uit elkaar valt. Wij gaan niet akkoord met de enorme spanningen die we zien tussen boeren en milieuliefhebbers, tussen ondernemers en mensen die opkomen voor de kwetsbaren – en zo kan ik wel even doorgaan. Daar is immers geen gesprek meer, geen inlevingsvermogen, geen meedenken in oplossingen voor de ander.

Het begrip vrijheid dat Paulus verkondigt in de voetsporen van Jezus is niet de grootst mogelijke autonomie, niet een soort vakantievrijheid: als ik naar Schiphol wil moet dat vandaag ook gebeuren. Niet de vrijheid waar het ‘ik’ centraal staat, maar waar de keuze is gemaakt om te leven als ware het Rijk Gods al begonnen. We leven hier met de droom van Gods wereld in ons hart en we willen zo vaak als mogelijk en zo lang als mogelijk vanuit dat perspectief, die droom, spreken en handelen. We geloven dat tegenstellingen overwonnen kunnen worden. We geloven dat vijanden zich kunnen verzoenen. We geloven dat duivelse krachten van boosheid en geweld kunnen worden bestreden met de ware Liefde. Ook Jezus nodigt zijn opvolgers uit om in die droom te gaan staan en vanuit die droom te leven en te handelen. Hij formuleert het zo: we gaan naar Jeruzalem. Ga je mee op die weg? Dan zul je een andere wereld kunnen zien. Dat vraagt een andere blik, een ander hart en andere ogen en misschien wel een andere manier van geloven. Dat is de lijn tussen de drie lezingen: Elia, Paulus en Jezus vragen van hun opvolgers om met een andere blik te kijken. Dat geldt evenzeer voor ons vandaag: Weet dat je de droom van het Rijk in je draagt? Die ligt niet meer alleen bij onze voorgangers, de apostelen en de leiders. Die ligt ook in ons hart en in onze woorden en daden. Zijn we ons daarvan bewust? Laten we leven uit dat bewustzijn en de Geest van God vragen ons daarbij te inspireren. Amen.