LogoAdVanDerHelm

kaarsjes

Verkondiging 13 februari 2022, zesde zondag door het jaar

Lezingen
Jeremia 17, 5-8
Psalm 1
1 Korinthe 15, 12.16-20
Lucas 6, 17.20-26

Welkom
Welkom aan u allen,
In onze onrustige wereld van oorlogsdreiging, gekwetste vrouwen, onzekere katholieke bisschoppen en mensen die demonstreren vanwege de coronamaatregelen, verzamelen we ons rondom Gods Woord en zijn Tafel. We sluiten ons vandaag aan bij de scene van Lucas: mensen van allerlei slag en met allerlei problemen komen samen en beluisteren Jezus’ toespraak. Misschien voelt u zich gezegend, misschien voelt u zich juist helemaal niet gezegend, maar verlaten of verloren. Jezus spreekt alle categorieën aan: armen en rijken, hongerigen en verzadigden, mensen die uitgestoten worden en mensen die in de samenleving gevierd zijn. Hij vraagt hen: waar ligt nu eigenlijk het fundament van je leven? Als je het verkeerde fundament hebt gekozen, blijkt je leven een illusie, dan zal je leven onderuit gaan. Wij zijn hier gekomen om ons fundament te laten verstevigen door Jezus’ aanwezigheid in ons leven, een aanwezigheid die zo concreet is als het Brood dat wordt gegeten. Laten we elkaar bemoedigen en versterken met de woorden die wij vandaag ontvangen.

Homilie
Broeders en zusters, vrienden van de Heer,
Het belang van de setting van het evangelieverhaal vandaag moeten we niet onderschatten. Laten we de openingszinnen er nog even bij pakken: Jezus daalt af van de berg, samen met zijn twaalf leerlingen. Ze komen in een vlak gebied waar talloze mensen hen staan op te wachten. Dat zijn niet de uitverkorenen - machtige, rijke mannen met de zeven vinkjes van Joris Luyendijk - maar een schare van kwetsbare mensen, bezetenen en zieken. Het zijn de mensen aan de onderkant van de samenleving die hoopvol uitzien naar een woord van kracht, nieuw elan, bemoediging en inspiratie. Jezus neemt de tijd: Hij ziet de mensen, Hij kijkt naar zijn leerlingen en begint dan met spreken.

Voor de eerste luisteraars van dit verhaal, de Joodse luisteraars, is het duidelijk: een nieuwe Mozes is hier aan het Woord. Net als in Exodus daalt Hij de berg af met de Tien Woorden van God, beter bekend als de Tien Geboden. Mozes daalde af na zijn ontmoeting met de Heer zelf op de berg Sinaï. Het volk had afscheid genomen van het gouden kalf. Mozes gaf hun de woorden van Gods onderwijzingen, Gods woorden van het verbond, woorden ten leven waardoor het volk uiteindelijk de weg vond naar het beloofde land. Een zware weg, een zoektocht, maar deze woorden werden gekoesterd en meegedragen tot in het Beloofde Land. Ze werden door Salomo geborgen in de tempel.

Jezus daalt af na een nacht van gebed. Jezus daalt af, zonder stenen tafelen, maar met een gesproken Woord. Gods Woord is niet meer in steen gebeiteld, maar in het mensenhart van Jezus zelf. Dit Woord is zichtbaar in Hem. Dit Woord zal sterker blijken dan het kruis. Jezus’ Woord is een woord dat zaligheid verspreidt. Zaligheid is geluk dat in God geworteld is, geluk dat eeuwigheidswaarde heeft. Zaligheid is geluk dat niet door mensenhanden gemaakt wordt, maar dat ontvangen kan worden door mensen die beseffen dat God hun nabij is. Jezus verheft mensen die door het leven getroffen zijn en die niettemin in God hun kracht vinden.

Wat is het fundament van ons leven? Hoe kunnen wij die zaligheid ervaren? Mensen kunnen in onze samenleving gemakkelijk verheven worden: door hun prestaties, door hun inzet voor anderen, door hun wijsheid, maar ook door macht, uiterlijk en geld. We zien hoe mensen misbruik maken van hun aanzien en macht. Zij kunnen zich van alles permitteren en maken daardoor misbruik van de kwetsbaarheid en de onzekerheid van anderen. We kijken naar deze machtige en beroemde mensen zoals we naar standbeelden in onze steden kijken. Maar laten we kijken naar de sokkels waar ze op staan. Zoals we veel standbeelden kritisch bekijken en ons afvragen of ze er wel kunnen blijven staan. Hun sokkels kunnen ontmaskerd worden: oorlog, slavernij of uitbuiting. Toch hebben we zelf die mensen op hun sokkel gezet, omdat we die sokkels een tijd lang zelf ook belangrijk vonden. Zo worden bekende en machtige mensen nu van hun sokkel gehaald omdat ze misbruik hebben gemaakt van hun positie. U kent de voorbeelden! Maar wie heeft ze op die sokkel gezet? Zij hebben daar zelf hun best voor gedaan, maar anderen hebben hen hoog verheven.

De kritische vraag die Jeremia stelt en door Jezus in zijn veldrede wordt hernomen: wat is je fundament, wat zijn je wortels, waar laat je je door voeden? Het is een kritische vraag die uiterst actueel is. Het is een vraag die we onszelf ook mogen stellen: waar laat ik me door voeden? De mensen die getroffen worden door verdriet en tegenslagen, worden door Jezus in zijn toespraak vandaag uitgenodigd om hun fundament niet te laten afnemen door die omstandigheden. Hij nodigt hen uit dieper te graven en hun kracht te vinden in hun verbondenheid met God. Hun identiteit wordt niet bepaald door verdriet of tegenslagen. Een boom die in levend water wortelt, zal ook in tijden van droogte vruchten kunnen dragen. Kunnen wij zulke mensen zijn die in tijden van droogte en tijden van tegenslagen en tranen, ook vruchten dragen? Vinden we in God onze veerkracht en onze kracht? Vinden we die bij elkaar? We laten ons niet verleiden door sokkels van macht, geld en aanzien, maar ons fundament is gelegen in de liefde van God. Die zal ons niet afgenomen worden. Die vieren wij hier met elkaar, rond het Woord en de Tafel van Christus. En we mogen dit van hier meenemen als bemoediging voor ons hele leven. Amen.