LogoAdVanDerHelm

kaarsjes

Verkondiging 19 december 2021, vierde zondag van de advent

Lezingen
Micha 5, 1-4a
Psalm 80
Hebreeën 10, 5- 10
Lucas 1, 39-45

Welkom
De vierde kaars staat voor de profeet wiens woord straks met Kerstmis vervuld wordt. De profeet Micha heeft het gezegd: daar waar geen leven meer mogelijk leek, wordt het licht geboren. Ook in onze donkere tijd mogen we dat licht ontwaren. De dageraad is opgegaan, nu zien we uit naar het ware licht. Welkom bij de viering van het volle licht van de verwachting.

Homilie
Broeders en zusters, vrienden van de Heer,
Straks vieren we Kerstmis, opnieuw met beperkingen. Kerst vieren we thuis. Dit jaar blijft de viering beperkt tot vier gasten. ’s Avonds is er niets meer te doen in de stad. Het wordt stil en de straten zijn leger dan we gewend zijn. Geen kerstnachtmissen om bij te wonen. We kunnen jaloers zijn op Maria die wel op reis gaat. Er zal trouwens nog veel gereisd worden in de Bijbellezingen van de komende vieringen: Jozef en Maria naar Bethlehem; de herders van de velden naar de stal van Bethlehem, de wijzen van het Oosten naar Jeruzalem en vervolgens de ster achterna naar het Kind en zijn Moeder. Dan zijn er nog de bewegingen vanwege de duisternis: de omweg van de wijzen, die Herodes willen ontwijken, de vlucht naar Egypte, de soldaten die de kinderen van Bethlehem vermoorden. Niet alle beweging is vruchtbaar.

Kerstmis is dus geen feest om thuis te blijven. Maar wat leveren al deze bewegingen ons op? Is al dat bewegen wel goed voor ons? We bewegen veel in onze samenleving: we reizen voor werk of voor vrijwilligerswerk, we reizen voor mantelzorg, we gaan op bezoek bij ouders en bij mensen die eenzaam zijn. Soms is reizen simpelweg praktisch om je te verplaatsen, soms heeft het een geestelijke betekenis. Het kan zelfs betekenen dat je op bedevaart gaat. Dat hoeft niet meteen naar een heiligdom. Ook als je vrienden in nood gaat bezoeken, of wanneer je boodschappen voor een ander haalt, dan doe je dat vanwege barmhartigheid. Dan is het als het ware een soort minipelgrimage. Ook dat is een vorm van gebed. Wat betekenen bewegen, verplaatsen en reizen voor ons? In de heftigste tijd van de coronacrisis werd ons ook gevraagd om meer na te denken of reizen wel nodig is. Door de klimaatcrisis worden ook serieuze vragen gesteld bij ons reizen: is de klimaatbelasting niet te zwaar? Wat doe je aan compensatie? Dat zijn morele vragen die we ons moeten stellen.

Er ligt toch ook een evangelische vraag onder dat reizen. Waarom gaat Maria op reis naar Elisabeth meteen nadat ze de boodschap van de engel heeft ontvangen? In het verhaal van de evangelist vallen mij altijd weer twee zaken op: Maria reist alleen en ze reist met spoed. Ze gaat niet op kraamvisite. Het verhaal vertelt niet eens of ze aanwezig is bij de geboorte van Johannes de Doper. Ze blijft drie maanden, dus het is wel logisch, maar het evangelie zwijgt daarover. Er is dus een andere betekenis. Maria is onderweg, maar in haar schoot reist Gods Woord met haar mee. Maria reist, maar eigenlijk is het Gods Woord dat op weg is naar Elisabeth. Bij aankomst komt de vrucht in de schoot van Elisabeth in beweging: de beweging geldt dus niet alleen Maria, maar ook Johannes die al in de schoot de komst van Jezus aankondigt.

Maria gaat haar eigen weg, zoals ieder mens in zijn leven een eigen weg moet kiezen: je kunt dat niet door een ander laten doen. Je kunt je eigen levensvragen niet door anderen laten beantwoorden. Je kunt ook wegvluchten van die vragen want dat is een beweging die doodloopt, die nergens toe leidt. Maria gaat met spoed: ze laat er geen gras over groeien. Het beantwoorden van levensvragen vraagt tijd en daarom moet je dat niet uitstellen. Dat betekent niet dat vragen meteen beantwoord moeten worden: dat vraagt meditatie, onderscheiding, nadenken en het onderzoeken van je hart. De spoed van Maria betekent dat we die niet mogen ontwijken en aan het einde van leven constateren dat we de vragen hebben laten liggen.

De beweging van Maria geeft leven. Als twee mensen van elkaar houden en zich naar elkaar toe bewegen, komt er leven. Dat gebeurt heel letterlijk: wanneer man en vrouw zich fysiek naar elkaar toe bewegen, kan er nieuw leven geboren worden, maar bij alle bewegingen van liefde, komt er nieuw leven en wordt er nieuwe betekenis aan het bestaan gegeven. Door die liefde die beweging veroorzaakt, krijgen mensen een nieuwe identiteit. De relatie verandert mensen fundamenteel en voor het leven. Die beweging wordt bezongen door Elisabeth en daarna door Maria zelf in haar Magnificat. Kerstmis gaat straks ook over die beweging: Gods Woord is in beweging gekomen naar de mensheid en heeft Maria bereikt en zal straks in de geboorte van Christus de mensheid bereiken, te beginnen met herders en wijzen.

Wat doen wij straks met dat bewegende Woord? Laten we het stil vallen en bewaren we het in het gouden kistje van ons hart als een privébezit? Of dragen we het verder, vanuit onze eigen persoonlijke overtuiging en met spoed? We gaan in de voetsporen van Maria, want nu al dragen we Gods woord in ons. Dat maakt ons tot actieve boodschappers, in woord en daad, soms klein, soms wat groter. Laten we niet stil blijven staan. Al bewegen we met Kerstmis wat minder, er blijven genoeg gelegenheden over om op weg te gaan naar de ander. Amen.