LogoAdVanDerHelm

kaarsjes

Verkondiging 24 oktober 2021, dertigste zondag door het jaar

Lezingen
Jeremia 31, 7-9
Psalm 126
Hebreeën 5, 1-6
Marcus 9, 26b-52

Welkom
Welkom bij deze viering waarin we de blinde bedelaar horen roepen. Nog steeds roepen mensen om hulp. Wat is onze houding bij dat roepen? Brengen wij hun stem verder? Geven wij hun geroep extra gewicht en betekenis? Of houden we hen op afstand en willen we hun het zwijgen opleggen? Ons geloof vraagt dat wij de brug zijn waarlangs mensen kunnen gaan om het licht van geloof en vrede te ontdekken. Laat de houding van de omstanders vandaag voor ons een aansporing zijn om de negatieve houding af te leggen en juist de verbinding te maken tussen mensen die roepen en de boodschap van het evangelie.

Homilie
Broeders en zusters, vrienden van de Heer,
Waar is de mantel van Bartimeüs gebleven? Het is een onbeduidend detail, zo lijkt het. De blinde laat de mantel vallen als hij opspringt om naar Jezus te gaan. De aandacht is vanzelfsprekend gericht op de ontmoeting die voor de blinde bedelaar nieuw leven betekent. Wonderverhalen doen het altijd goed en dragen bij tot de populariteit van Jezus, de beroemde wonderdoener. Maar u weet het: wonderverhalen zijn valkuilen. Wat is het doel van wonderen? Dat er iets gebeurt wat niet mogelijk is? Dat de natuurwetten van ziekte en handicap opgeheven worden en iemand weer gezond van lijf en leden wordt door een aanraking met Jezus? Als dat voor u de kern is dan heeft u het nog niet begrepen. In een wonder ligt de omkering van de mens besloten, een verandering die zijn hele mens-zijn omvat. Het is een paasverhaal: van duister naar licht, van niet zien en niet geloven, naar zien met ogen van geloof.

Wie heeft er toch aandacht voor de mantel? Laten we zo'n kledingstuk zomaar links liggen? Ik denk dat die mantel een betekenisvol detail van het hele verhaal is. Hij heeft een eigen verhaal te vertellen. Er zijn meer Bijbelverhalen waar een mantel een cruciale rol speelt. De mantel heeft te maken met de rol die iemand vervult. Er is de profetenmantel van Elia die hij achterlaat voor zijn opvolger Elisa. Zodra deze de mantel van Elia oppakt, treedt hij in de profetische voetsporen van zijn voorganger. In het evangelie probeert de vrouw die aan inwendige bloedingen lijdt, Jezus aan te raken via zijn mantel in het gelovige vertrouwen dat zijn profetenmantel al genezing brengt. De mantel die koningen en priesters scheuren ten teken van rouw of boosheid, zijn evenzeer uiterlijke tekenen van een innerlijke gesteldheid. Vandaag is de mantel het bedelaarskleed. Wij herkennen daklozen en bedelaars toch aan hun kleren? We zouden hun toch graag voedsel, een douche en nieuwe kleren geven?

Bartimeüs werpt zijn mantel van zich af en dit gebaar bevestigt zijn geschreeuw, dat de mensen irriteert: hij verlangt naar een nieuw leven. De mensen om hem heen snauwen hem af. Zij gunnen hem niet de ruimte om dat verlangen te uiten. Zij versperren hem de weg. Zij beletten hem de weg naar het nieuwe leven dat Christus hem geeft. De mantel is verdwenen. Deze mantel is een waarschuwing aan ons adres. De mantel vertelt dat ieder mens in zekere zin een blinde bedelaar is. De mantel verhindert ons om het verlangen uit te spreken naar verdieping en naar zingeving. Mensen kunnen vastzitten in hun gebrek aan zingeving. Men zegt dan dingen als: “Alle religies komen op hetzelfde neer.” “Van religie komt slechts oorlog en ellende.” “Ik heb niets en niemand nodig om mijn leven zinvoller te maken.” Die mens is samengegroeid met de mantel van de blinde bedelaar. Hij is ziende blind geworden en vindt het wel best zo. De mantel houdt hem warm en zo valt die mens samen met de mantel van het bedelaarschap: in geestelijke spirituele zin een armoedig leven.

Het wonder van vandaag begint met het roepen van Bartimeüs tegen de mensen in. Het vervolgens afwerpen van de mantel is een daad van verzet tegen de status quo van de sociale klassen die we hebben geschapen, de etikettering en de hokjesvorming. Ach, we houden zo van helderheid en stabiliteit. “De mensen zijn zoals ze zijn en zullen nooit veranderen.“ De mantel is een waarschuwing dat mensen toch hun leven kunnen veranderen. Dat hun leegheid en zinloosheid getransformeerd kan worden tot een evangelisch leven. Geloven wij daarin?

Laten we ons ook even verplaatsen in de menigte om Bartimeüs heen. Wat doen wij als iemand interesse toont in geloof en in de Bijbel? Verwachten we dat mensen opstaan om Jezus te ontmoeten? Houden we rekening met het wonder van geloof dat mensen de ogen opent? De rol van de menigte die letterlijk tussen Jezus en Bartimeüs in staat, verandert. Aanvankelijk belemmeren zij het contact tussen Jezus en de roepende mens. Zij denken dat Jezus geen aandacht heeft voor die blinde bedelaar, die toch niets snapt van de boodschap van het evangelie. Als blijkt dat Jezus toch de stem hoort en erop ingaat, gaan de mensen hem moed inspreken. Hoe huichelachtig!

De rol van de kerk, en voor ons concreet als parochie en parochianen is om juist dat contact te leggen tussen de woorden van Jezus en de roepende vragende mens. Laten we mensen helpen de mantel van blind ongeloof en scepsis en negativiteit af te werpen. Het wonder betreft dus niet alleen Bartimeüs die ziende wordt, maar ook de omstanders die beseffen welk effect de woorden en daden van Jezus hebben. Laten we dus net als Bartimeüs de mantel van scepsis en ongeloof afwerpen en ons richten op de kracht van Gods Woord en zijn Sacrament dat we hier delen. Amen.