LogoAdVanDerHelm

kaarsjes

Verkondiging Pinksteren, 23 mei 2021

Lezingen
Handelingen 2, 1-11
Psalm 104
Romeinen 8, 8-17
Johannes 14, 15-16.23b-26

Welkom
Welkom op de vijftigste dag van Pasen. Het is Pinksteren, de ochtend van de oogst. We verlangen naar inspiratie, nieuwe levenskracht. Hoe zal onze kerk weer samen komen na de pandemie? Heeft de samenleving voldoende levensadem om voor allen een veilige wereld te zijn? Zijn er in het Heilig Land voldoende krachten voor de vrede? De demonstratie gisteren is een hoopvol teken. Aan welke kant staan wij? Zijn wij energieke getuigen van de Geest van Christus, de levenwekkende adem van de Vader? Laten we krachten opdoen, hier samen.

Homilie
2021 05 23 pinksterenBroeders en zusters, vrienden van de Heer,
U ziet het woord SPIRITUS zes keer boven mijn hoofd, aangevuld met de eerbied voor God, timor Dei. Spiritus, esprit, spirito, spirit. We kennen deze woorden uit andere talen. Ze verwijzen naar de derde persoon van God: de heilige Geest. Het doet ook denken aan adem en leven. Het is jammer dat we in het Nederlands geen woord hebben dat zo duidelijk verwijst naar de bron van onze inspiratie. Wij moeten het doen met het woord geest dat, als we niet uitkijken, net als het Duitse Geist en het Engelse ghost eerder doet denken aan boze en onrustige geesten in plaats van de levenwekkende adem van de Eeuwige. De Spiritus van God wil ons juist vrij maken van de donkere geesten van angst, wantrouwen, pessimisme en vijandschap. We vieren vandaag het moment dat onze inspiratie ons zo krachtig maakt dat we niet meer treuren om wat verloren is gegaan, maar levenskracht vinden in de belofte van wat komen gaat. Ik heb bij het schrijven van deze homilie het schilderij van El Greco bewonderd dat hij gemaakt heeft voor een groot altaar in een kerk in Madrid. Het hangt in het Prado met andere altaarstukken en hiernaast ziet u een afbeelding. (De nederdaling van de Heilige Geest – El Greco – 1596/1600 – Prado, Madrid.) Opvallend zijn de uitbundige kleuren van de gewaden van Maria en de apostelen en de andere aanwezigen. Want de Griek heeft de uitstorting van de heilige Geest niet beperkt tot dertien uitverkorenen: ook twee andere leerlingen zijn er getuigen van en delen in de gaven van de Geest, inclusief de schilder zelf die zijn zelfportret getooid heeft met een vlam van de heilige Geest die alles en iedereen in vuur en vlam zet. Het is een gesloten kring die opengebroken wordt: de open handen laten de verrassing van de leerlingen zien. Het vuur dat zich over allen verdeelt, verwijst naar de Geest die zijn vleugels over hen uitspreidt.

De woorden inspiratie en inspireren kennen we. Ze duiden aan dat er een bron van leven in onszelf wordt geopend, die ons aanzet tot creativiteit in denken, spreken en handelen. Die inspiratie overstijgt alle grenzen en onderscheidingen die wij gebruiken om onze wereld overzichtelijk te houden. In plaats van de mensheid op te delen in naties, rassen, talen en geaardheden, is er één mensheid die vervuld is van Gods levensadem. Daar waar die eenheid gebouwd en beleefd wordt, wordt de Geest voelbaar en tastbaar. Dit overweldigende schilderij van Domenikos Theotokopoulos laat zien wat er gebeurt met mensen die geïnspireerd worden: het is een uitbarsting van kleuren. Iedere leerling laat zijn/haar kleuren stralen. Of beter gezegd: de Geest brengt de kleuren van mensen tot stralen en tot leven. Het is een regenboog van kleuren, een veelheid van stemmen, een veelheid van gezichten. Deze verscheidenheid gaat gepaard met harmonie want er is één bron in Gods Geest. Zodra de mensen die eenheid ontdekken, kunnen zij de toekomst met vertrouwen tegemoetzien.

Dat is de wending door dit feest: in plaats van de treurnis van de apostelen om het afscheid en het verlies van hun grote voorbeeld en inspirator, komt er een gelovig inzicht dat Gods Levensgeest, die in Christus was en die met Pasen definitief tot leven is gekomen, ons niet verlaten heeft. Deze Levensgeest heeft onszelf veranderd, definitief. Pasen is niet meer een evenement dat alleen Jezus overkomen is, maar het is een gebeuren dat ons allen meeneemt. Het is niet ons persoonlijk verleden, met mogelijk opgelopen trauma’s die ons leven bepalen, maar het zijn de krachten van de Levensgeest in ons die de dood overwonnen heeft. In plaats van droevig terug te kijken ofwel nostalgisch te verlangen naar het verleden, komt er energie en daadkracht om datgene wat wij als leerlingen ontvingen, als zaad in ons leven tot wasdom te laten komen. Zijn wij ons bewust van onze mogelijkheden? Beseffen we hoezeer onze wereld en onze samenleving in onze handen gelegd zijn door God? Hij heeft dat met vertrouwen gedaan!

Laat varen de angst en het wantrouwen.
Overwin vijandschap en hardheid.
Omarm de liefde tot de naaste.
Bouw aan de nieuwe wereld die ons vandaag geschonken wordt!
Spreek de taal van Gods liefde!
Zalig Pinksteren!