LogoAdVanDerHelm

kaarsjes

Verkondiging vijfde zondag van Pasen, 2 mei 2021

Lezingen
Handelingen 9, 26-31
Psalm 22
1 Johannes 3, 18-24
Johannes 15, 1-8

Welkom
Welkom bij deze nieuwe ontmoeting met de verrezen Heer. Vele beelden worden ons in deze Paastijd gegeven over Jezus die ons het gezicht van de Vader toont. Vorige week de Goede Herder en de deur van de schapen. Vandaag is Hij de ware wijnstok. Hij is degene die ons met elkaar en met God de Vader verbindt. Deze Vader zorgt voor zijn wijngaard. Hij zorgt voor alle ranken opdat zij vruchten dragen. Het beeld nodigt ons uit om de vraag te stellen, welke verbondenheid met de wijnstronk wij beleven en welke vruchten daarbij horen.

Homilie
Broeders en zusters, vrienden van de Heer,
Als we denken aan het kruis waaraan Christus gehangen heeft, denken we aan een hard stuk hout. Kaal, dood, wreed hout. Christus is daarop bevestigd. Het dode en kille hout verwijst naar de dood die Jezus zal ondergaan. Aan de andere kant zien we in de kunst, ook in onze eigen Jacobuskerk, boven mijn hoofd, een kruishout dat tot bloei komt. De versiering op het gotische kruisbeeld van Cuypers is niet zomaar decoratie, maar bevat de boodschap dat het kruis begin van nieuw leven is. Het dode hout is aan het uitbotten en zal tot leven komen. Goede Vrijdag kan nog zo duister zijn: het nieuwe licht van Pasen is niet ver weg. We zien zelfs kruisbeelden waar het kruishout een wijnstok geworden is, waar druiventrossen in grote overvloed zichtbaar zijn. In plaats van een dor stuk hout is het kruis een vruchtbare wijnstok. Hier wordt met een Paasblik gekeken naar het kruis: het lijden heeft betekenis gekregen door de opstanding. Het lijden van Christus heeft vruchten van leven gedragen, leven niet alleen voor Christus zelf, de verrezen Heer, maar ook voor zijn leerlingen. Allen die zich verbonden hebben met het kruis door de doop te ondergaan zijn getransofmeerd tot een nieuw bestaan. Die persoonlijke transformatie wordt duidelijk door het kruis dat tot bloei komt: de tranformatie van de dorre boom tot wijnstok. Dat wordt gevierd in iedere eucharistie waarin wijn het Bloed van Christus wordt.

Het gistingsproces heeft duivensap getransformeerd tot wijn: een natuurlijk proces dat onomkeerbaar is: druivensap kun je wijn laten worden, maar je kunt van wijn geen druivensap meer maken. Dit gistingsproces symboliseert de transformatie van wijn tot het Bloed van Christus. We zien wijn en we proeven wijn, maar deze wijn verbindt ons met het leven van Christus zelf. De verbondenheid met de wijnstok maakt die transformatie mogelijk als een voortdurend proces. De levenssappen geven leven omdat we als ranken aan de wijnstok gehecht zijn. Daardoor worden we gevoed en kunnen we groeien en vruchten dragen.

Wie spreekt van wijngaard en ranken, spreekt ook van kerk. De kerk is de wijngaard waar de ranken verbonden blijven met de wijnstok en waar de Wijnbouwer aanwezig is om die verbondenheid levend te houden. De Wijnbouwer is de Vader zelf die zorgt dat de ranken gezond blijven. Het begrip kerk heeft vele lagen. Sommigen denken dat de kerk de hiërarchie is: paus en bisschoppen. Het is nog niet zo lang geleden dat kerk en clerus vrijwel identiek waren. Is er nog iets nieuws van de kerk? Dan werd gesproken over berichten uit Rome of Utrecht. Bij kerk denken we ook aan bestuur en organisatie: plannen moeten gemaakt worden en alles moet terdege geleid worden. De kerk is een menselijke organisatie die ook lijdt aan allerlei menselijke onvolkomenheden. Is er nieuws van de kerk? Dan wordt gekeken naar effectiviteit en kwantitatieve gezondheid: zowel in aantallen gelovigen als in de financiële balans. Ook dan is er heel wat op haar aan te merken.

Evenzeer is de Kerk een geestelijke realiteit, ‘geestelijk’ en ‘reëel’. Het gaat om de Geest, de Spiritus, de levensadem, de scheppende Kracht die God ons heeft toevertrouwd. Die Geest leeft in de geloofsgemeenschap, in het samen komen, zowel in zondagse vieringen als in allerlei grote en kleine bijeenkomsten en ontmoetingen tot aan de huisbezoeken van parochiële vrijwilligers aan ouderen. Daar is Gods Geest aanwezig die levend maakt en dor hout doet ontbloeien tot vruchtbare wijnstok. Het is een realiteit: het is meer dan een gevoel of een sentiment. Deze Geest transformeert de kern van ons bestaan, ons hart, ons denken, onze identiteit. We zijn allemaal op onze eigen manier geroepen om onze geloofsgemeenschap niet een dood en dor instituut te laten zijn, maar om ruimte te geven aan de Geest die in ons leeft en die de wereld kan transformeren. Is er nieuws van de Kerk? Dan ervaren we de Geest van Christus en brengt die Geest ons tot evangelische daadkracht.

Soms kunnen we ons verdord voelen als een droog stuk hout. Maar het verhaal van de wijnstok en de ranken verzekert ons dat we door met elkaar en met Christus verbonden te blijven altijd weer zullen opbloeien. Dat is Pasen, dat is leven. In dat leven geloven wij! Amen