LogoAdVanDerHelm

kaarsjes

Verkondiging Paaszondag, 4 april 2021

Lezingen
Handelingen 10, 34a.37-43
Psalm 118
Kolossenzen 3, 1-4
Johannes 20, 1-9

Welkom

Christus is verrezen. Alleluia! Hij is waarlijk opgestaan. Alleluia!

Deze bijzondere omstandigheden vragen enorm veel van ons, maar toch is het Pasen. Het is de Heer die ons zegent met deze nieuwe dag en Hij roept ons op getuigen te zijn van dat licht, getuigen van Christus opdat de wereld zich niet overgeeft aan cynisme en zinloosheid. Er is een antwoord op het onmetelijke lijden van de mensheid. Alle onrust en het politieke gekrakeel zijn even tot rust gekomen om ons te kunnen bezinnen. Christus heeft ons het antwoord van de Vader gegeven. Vannacht is gebleken dat Hij zelf dat antwoord is. Dat blijkt uit zijn verrijzenis. Wij zijn getuigen van het nieuwe licht, het ware licht, dat we nooit meer laten uitdoven in ons hart en in ons leven. Wij kiezen een nieuwe weg, de weg van de verrezen Heer.

Homilie
Christus is verrezen! Alleluia
Er zijn weinig jaren waarin ik zo uit heb gezien naar Pasen. Ik verlang zo naar een andere manier van leven, een andere samenleving, een andere politiek, soms zelfs een andere kerk. Ik zie veel verlatenheid, eenzaamheid, angst, vermoeidheid en gebrek aan inspiratie. Het is niet alleen de pandemie, maar ook het gebrek aan vertrouwen tussen mensen. Denk niet dat dit een probleem van de politiek alleen is: het legt een fundamenteel probleem van ons allen bloot. Het is een moeilijkheid van onze moderne samenleving. Kunnen wij elkaar nog vertrouwen? Gunnen we elkaar ruimte? Is er vergeving? Is er integriteit? Waar is oprechte dienstbaarheid? Dat zijn grote vragen die ons gebracht hebben naar de duisternis van de Goede Vrijdag.

Ik ontdekte dat er in de basiliek van Vezelay tussen de prachtige kapitelen er ook een is waar de Goede Herder een dode op zijn schouders draagt. Aan de andere zijde van hetzelfde kapiteel heeft iemand zich opgehangen. Volgens sommige interpretaties is dit Judas, die zich na het verraad van Jezus van het leven beroofd heeft. Is de dode op de schouders van de Goede Herder soms Judas? Brengt Jezus in de onmetelijke liefde van de Vader zelfs Judas naar Gods oneindige barmhartigheid? Is dit mogelijk? Indien alles wat geschiedt in Gods ontferming wordt ingesloten, zelfs onze eigen fouten en vergissingen, waarom zou dat dan ook niet zelfs voor Judas gelden? Voor onze menselijke categoriën is dat onmogelijk. Er zijn grenzen!

2021 04 04 Vezelay homme suspendu 2021 04 04 Vezelay bon berger et home suspendu 2021 04 04 Vezelay bon berger

Pasen gaat niet over menselijke categoriën. Pasen is menselijkerwijs onvoorstelbaar. Leven na de kruisdood is onmogelijk. Als iemand zo verguisd is als de Christus, kan dat nooit ongedaan gemaakt worden. Het graf is gesloten. De steen ligt ervoor. We zijn klaar met deze mens. Er is niets van hem overgebleven. Klaar en weg ermee!

Toch is in de afgelopen Paasnacht niet voor niets het scheppingsverhaal gelezen. Dat herinnert aan het verhaal van een begin uit het niets. Dat kan volgens onze menselijke categorieën niet. Het moet toch met íets begonnen zijn? Alle theorieën van de natuurwetenschap gaan ervan uit dat er een “beginmaterie” moet zijn geweest van waaruit alles voortgekomen is. Het christendom en het jodendom hebben de radicale gedachte dat dit níet zo is. Al wordt de moderne natuurwetenschap omarmd en aanvaard als methode om de werkelijkheid te begrijpen, inclusief de evolutie, wordt door gelovige mensen toch volgehouden: niet de materie is het begin, maar de liefde is het begin. De liefde is niet een chemische reactie in ons hoofd of een kwestie van hormonen. Dat is slechts een gevolg van die liefde. De liefde wordt geschonken, brengt ons in beweging en geeft ons leven. Zij breekt ons open en maakt ons los van de obsessie die de moderne mens heeft van beheersen en controleren. Wanneer wordt leiding geven manipuleren? Wanneer ontaardt vertrouwelijkheid in verborgenheid? De Liefde zoals Jezus deze heeft voorgeleefd is een waarschuwing dat goede menselijke waarden kunnen ontaarden in hun tegendeel. Het sterven van Jezus heeft ons alert gemaakt voor dit ontaarden: van “Hosanna” tot “Kruisig Hem!”.

Het vraagt stuursmanskunst om een nieuwe gemeenschap van mensen op te bouwen. Het vraagt moed om vijanden op te zoeken en de hand te reiken en te vertrouwen op bekering en vergeving. Het vraagt openheid, het vraagt erom de ander te vertrouwen. Dit kan alleen in het besef dat geen mens alleen verantwoordelijkheid kan dragen en verdragen. De apostelen laten elkaar na Pasen niet meer los. De kerk die uit het niets van het graf wordt geboren, verkondigt dat de mensheid alleen kan overleven waneer de mensen elkaar vasthouden en daar waar een verbond wordt geschonden, herstel mogelijk is. Wanneer één mens schade lijdt, hebben allen daarvan te lijden. Als één man wordt afgeserveerd, is het vertrouwen van allen beschaamd.

In de paastuin klinkt straks – we lezen dit pas dinsdag in het octaaf, maar wat mij betreft is het een van de mooste Paasverhalen – de stem van de verrezen Heer: Maria. En zij antwoordt. Zij herkent Hem en zegt: “Rabboeni”. Zij herkent de weg ten leven, zij herkent het Licht van God dat is opgegaan. Waar duister was, is nu licht. Het is de Goede Herder die de mensheid op zijn schouders heeft genomen en draagt naar de Liefde van de Vader. Wij vieren Pasen en horen de stem van de verrezen Heer. Hij nodigt ons uit om dit gebaar na te volgen: de beschadigde mens nemen we op de schouders van ons gebed, van onze aandacht. Zeg niet dat het onmogelijk is: het voorbeeld van de Goede Herder die Judas op de schouders heeft genomen, mag ons inspireren tot bovenmenselijke, goddelijke zorg voor elkaar. Dan zal die nieuwe wereld zichtbaar worden.

In die zin wens ik u allen Zalig Pasen!