LogoAdVanDerHelm

kaarsjes

Verkondiging 10 januari 2021, Doopsel des Heren, 1e zondag door het jaar

Lezingen
Jesaja 55, 1-11
Tussenzang: Jesaja 12
1 Johannes 5, 1-9
Marcus 1, 7-11

Welkom
Welkom bij dit feest van onze doop. We lezen hoe Jezus ons is voorgegaan door de doop. Hij is een grensganger gebleken, die grenzen heeft geopend en een nieuwe wereld zichtbaar maakt. Het koninkrijk dat Hij verkondigt, wordt zichtbaar in de doop: een open hemel die tot de aarde spreekt, mensen die de stem van God verstaan. Jezus verkondigt God de Vader, die naar mensen toe komt. Dat komen van God is de heilige Geest die mensen vervult. Laten we ons vandaag realiseren dat wij ook gedoopt zijn en de hemelse stem van Gods liefde in ons meedragen.

Homilie
Broeders en zusters, vrienden van de Heer,
Grenzen zijn gesloten. Reizen is aan banden gelegd. We kunnen ons niet zomaar verplaatsen naar andere landen voor vakantie of werk. Al maanden kan ik niet naar België; dat ging alleen via de digitale snelweg. We leven vanwege de maatregelen in een gesloten samenleving. Het leven is aan banden gelegd. Dat is nodig vanwege de gezondheid en omwille van de gezondheidszorg die we niet willen overbelasten. Dat is geen prettige manier van leven. We zijn het ook helemaal ontwend: alles was toch mogelijk? Het menselijk leven was toch bijna onbegrensd geworden? Het is moeilijk om toe te geven dat we als mensen onze meerdere moeten erkennen in een virus. Natuurlijk is er perspectief op genezing en bevrijding, maar het zal nog even duren.

Ons antwoord als gelovige mensen is dat we ondanks de beperkingen toch met een open hemel leven. Dat is nu net de betekenis van het doopsel. Het brengt ons aardse leven in verbinding met de hemel, in verbinding met Gods oneindigheid. De viering van het doopsel van Jezus gaat over grenzen die open zijn gegaan. In de vele afbeeldingen die we kennen van de afdaling van Jezus in de Jordaan, zien we dat de hemel open gaat en dat Gods Geest zichtbaar wordt. De heilige Geest neemt als het ware zijn intrek in deze mens. In Christus mogen we God zelf gaan herkennen. Hij is de geliefde Zoon. Hij is de verbinding tussen hemel en aarde. Hij herstelt de relatie tussen God en mens.

Het heeft tot de verleidelijke gedachte geleid dat Jezus van Nazareth pas bij de doop tot Zoon van God verheven werd. Het is de stroming van de adoptionisme, waarbij gedacht wordt dat Jezus bij zijn doop als het ware door God de Vader geadopteerd wordt als zijn goddelijke Zoon. Na lange theologische discussies werd aan het verhaal van de de evangelist Lucas de voorkeur gegeven. Daar staat dat dit Kind al in de schoot van zijn moeder Maria de Zoon van God is. Hij wordt als zodanig erkend door Johannes de Doper nog in de schoot van zijn moeder Elisabeth. Dat Johannes hem nu opnieuw herkent bij de Jordaan, is dus logisch.

Niet alleen de hemel gaat open boven het hoofd van Jezus, maar de Jordaan heeft ook zijn afschrikwekkende rol als grensrivier afgelegd. De Jordaan was een nieuwe barrière voor het volk om het beloofde land te betreden. U kent het verhaal: na veertig jaar woestijn, na de bevrijding uit het slavenhuis van Egypte met de doortocht door de Rode Zee, stond het volk, na de dood van Mozes voor een nieuwe uitdaging. Mozes had het land zien liggen, maar kon het niet bereiken. Jozua, de naam die hetzelfde betekent als naam Jezus, brengt het volk over deze grensrivier en maakt de weg vrij voor het volk om zich in het beloofde land te vestigen.

Zo is de doop onze overgang naar het beloofde land. De grensrivieren van ons leven hebben niet het laatste woord over ons bestaan. Er kunnen allerlei beperkingen en grenzen in ons leven optreden, ons doopsel vertelt ons dat we nooit aan die relatie met de oneindig liefhebbende God hoeven te twijfelen. Dat is soms gemakkelijker gezegd dan gedaan. Ik weet ook situaties waarbij iemand er niet uit komt en zich toch opgesloten voelt.

Daarom is het goed om vandaag daarbij stil te staan en de kracht van ons doopsel weer onder woorden te brengen. Het doopsel heeft ons geopend voor de realiteit van Gods liefde in ons leven. Die wordt niet wegenomen door maatregelen van een lockdown of reisbeperkingen. Ons doopsel grijpt al vooruit naar een wereld die ook door de profeet Jesaja wordt aangeduid: een grenzeloze bron is open gemaakt, dit wordt gesymboliseerd in het gratis voedsel dat verstrekt word: God is immers ons voedsel. Het doopsel heeft ons toegang gegeven tot de tafel van Christus, waar Hij ons voedt. We willen die bron van leven en liefde niet vergeten. Ondanks alle beperkingen blijft die bron overvloedig en krachtig. We kunnen elkaar daarin bemoedigen: die hemel blijft altijd open en Gods liefde blijft onbegrensd. Amen