LogoAdVanDerHelm

kaarsjes

Verkondiging 1 januari 2021 - Maria Moeder van God - Vredeszondag

Lezingen
Numeri 6, 22-27
Psalm 67
Galaten 4, 4-7
Lucas 2, 16-21

Welkom
Goedemorgen. Ik wens u allen Zalig Nieuwjaar.
Het gelaat van God straalt over ons in tijden van onzekerheid en ziekte. We hopen allemaal op een beter jaar. Laten we desalniettemin het perspectief van de wereld als geheel niet vergeten. In tijden van crisis worden mensen op zichzelf teruggeworpen en is ons eigen leven de maatstaf der dingen. Toch helpt de vredesboodschap van paus Franciscus ons nadenken over de fundamenten van onze samenleving. Welk antwoord hebben we op crises?

In de eerste lezing wordt de zegen van het Oude Testament over ons uitgesproken. Dat betekent niet dat alles zonder problemen verloopt, maar dat in alles wat geschiedt, we nooit uit het gezicht van God verdwijnen. Laten we ook dit nieuwjaar begonnen met een bezinning op ons geloof.

Homilie
Broeders en zusters,
Het afgelopen jaar, zegt paus Franciscus in zijn vredesboodschap van 2021, heeft de samenleving een groot beroep gedaan op het zorgpersoneel. Op lichamelijke en medische zorg, maar ook op de geestelijke gezondheidszorg en ook op pastorale en religieuze zorg. In sommige landen had dat een dramatisch effect op het systeem van de zorg als zodanig en bovendien leidde dit tot spanningen die de tegenstellingen in de samenleving vergroot hebben. Dat leidde tot nationalisme, racisme en xenofobie. In zijn boodschap biedt de paus een bezinning op wat een cultuur van zorg betekent voor onze samenleving. De crisis vraagt om onderlinge zorg, niet alleen van professionals voor patiënten, maar het behoort een fundamentele eigenschap van de samenleving als zodanig te zijn. Hij roept op om een cultuur van zorg te ontwikkelen.

De basis ligt in het beeld van God als Schepper: God die de wereld geschapen heeft, heeft diezelfde wereld aan de mens toevertrouwd om voor die wereld te zorgen. De ‘adam’ moet zorgen voor de ‘adamah’-de aarde waarvan hij gemaakt is. In die woorden schuilt een verwantschap die de mens niet mag vergeten: hij is onderdeel van die schepping, van de natuurlijke wereld. De mens staat er niet boven: de tuin is zijn huis, een tuin die een geschenk is en tegelijk een roeping. Een tuin waar alles met elkaar verbonden is, waar de mens zijn broeders hoeder is. Dat hoeden betekent ook gerechtigheid en trouw jegens elkaar. In de geboden van het Oude Testament ligt die zorg verankerd zoals in de sabbat: een dag om de harmonie in je leven te hervinden, zowel persoonlijk als sociaal. Deze zorg krijgt in Christus een gezicht: in zijn woorden en daden. Zijn wonderen zijn niet zomaar bovennatuurlijke verschijnselen, maar dragen de boodschap van zorg van God de Vader voor de kwetsbaren in de samenleving.

Het sociaal denken van de kerk kent vier principes die de richtsnoer kunnen zijn voor de cultuur van zorg:
• Zorg betekent de waardigheid van de mensen verdedigen. Niet alleen van de mens die nut heeft voor anderen, of die zelfstandig of autonoom in het leven staat. Nee, juist de waardigheid van de kwetsbare mens moet verdedigd worden.
• De zorg voor het gemeenschappelijk belang. De mensheid zit samen in dezelfde boot en dat betekent dat we deze boot ook moeten onderhouden. We zien een groeiende betekenis van grenzen tussen landen en continenten en van bevolkingsgroepen, en dat is tegengesteld aan de evangelische oproep om het gemeenschappelijk belang te zien. Uiteindelijk ligt daarin de ook de garantie voor ons eigen belang verankerd.
• Solidariteit is hierbij een kernbegrip: dat vraagt dat we de ander zien als broeders en zusters en niet als hulpbehoevenden, of dat we de samenleving niet vanuit de statistiek bekijken, maar dat we ieder mensenverhaal beluisteren als het verhaal van onze tochtgenoten in deze geschiedenis en in deze wereld. Ik hoef maar het woord toeslagen te noemen en u weet wat bedoeld is.
• Als vierde principe is de gedachte dat alles met elkaar samen hangt en dat de wereld één grote gemeenschap, communio, is. Dat maakt ons verantwoordelijk en roept ons weg van onverschilligheid en van de gedachte dat problemen ver weg ons niet aan gaan. Het geheel is onze zaak.

Deze vier principes vormen een kompas om op basis daarvan beslissingen te nemen om je eigen leven en het leven van de samenleving in te richten. Dat kompas vraagt een stellingname tegen gewapende conflicten en de vernietigende wapenhandel, die de ontwikkeling van de mensheid bedreigen. De cultuur van zorg dient onderwezen te worden, geleerd. Dat gebeurt in gezinnen, in scholen en universiteiten. Ook leiders, zowel maatschappelijke als religieuze leiders hebben die taak samen met publieke en niet gouvernementele organisaties. Uiteindelijk ligt daar ook het doel van internationale samenwerking. In deze cultuur ligt het fundament van de vrede, omdat het een pad is dat we samen kunnen bewandelen. Het vraagt commitment. Het vraagt geloof en vertrouwen. Het vraagt een gemeenschap van mensen. Laten wij ook dit komende jaar als katholieke gemeenschap hier een bijdrage aan leveren.

Ik wens u een Zalig, vredig en vooral gezond Nieuwjaar 2021. Amen