LogoAdVanDerHelm

kaarsjes

Verkondiging 1 november 2020, Hoogfeest van Allerheiligen

Lezingen
Openbaring 7, 1-4.9-14
Psalm 24
1 Johannes 3, 1-3
Mattheüs 5, 1-12a

Welkom op dit hoogfeest
We zijn niet alleen in deze wereld en in deze geschiedenis. We worden omgeven door een talrijke Familia Dei: mensen die ons zijn voorgegaan en die in moeilijke omstandigheden de vreugde van het geloof hebben kunnen vasthouden als bron van inspiratie en naastenliefde. Op die manier worden we omhelsd door de tederheid van God zelf. Ook in deze tijd streven we naar heiligheid. Dat is niet hetzelfde als moralistische vroomheid. Het gaat erom levende getuigen te zijn van het evangelie van Christus. We stellen zijn liefde present door op onze beurt mensen te omhelzen met de tederheid van God.

De heiligen helpen ons om vertrouwen te houden, ook in een wereld van geweld en aanslagen zoals in Nice en Avignon en gisteren in Lyon. We weigeren om ons te laten opsluiten in angst en vrees. We laten ons het gelovig vertrouwen niet afnemen. De Heer wijst de weg. Voor die keren dat we ons lieten meenemen door boze reacties en de roep om vergelding, bidden we om vergeving en om ontferming van de Lieve God.

Homilie
De drie lezingen van vandaag laten drie verschillende groepen heiligen zien. Hier wordt duidelijk dat heiligheid niet alleen maar gaat om de gecanoniseerde heiligen. Op de eerste plaats is er het hemels visioen van de menigte die ontelbaar is en die in vrede bij God is na een moeilijke periode op aarde. Het zijn de geloofsgetuigen die in de tijd van de Apocalyps zo talrijk waren. De herinnering aan hun leven wordt levend gehouden in tijden van geweld. Anders dan het woord martelaar nu vaak gebruikt wordt, is een christelijke martelaar een geloofsgetuige die de kracht van de liefde laat zien, die alles overwint in de aanblik van lijden en dood. De verhalen van fysieke vervolging komen door een aanslag in Nice dichterbij. Het roept bij ons gevoelens van solidariteit op met de vele christenen die in onze tijd vervolgd worden. Lees de site van Kerk in Nood: daar lees je de getuigenissen. Veel te veel! Toch is ons antwoord het evangelie van Christus; dat is de weg ten leven.

Het evangelie biedt een basis voor die houding in de Zaligsprekingen die we jaarlijks lezen op Allerheiligen. Het is de weg van heiligheid die een kwetsbare mens laat zien. De acht groepen mensen die zalig genoemd worden gaan samen de weg naar de volmaaktheid. Het zijn de mensen die op deze aarde proberen Christus' evangelische levenswandel na te volgen. Het koninkrijk Gods woont in hun hart en zal hun niet ontnomen worden. Christus geeft hier ook aan dat dit een gezamenlijke weg van de gehele geloofsgemeenschap is. Ieder heeft daar een eigen bijdrage in: vredestichters, werkers van gerechtigheid, zachtmoedigen, barmhartigen, zuiveren van hart, eenvoudigen van geest. Sommigen gaan de weg naar binnen met hun diep gewortelde spiritualiteit en gebed en anderen gaan de weg naar buiten van actie en maatschappelijke inzet.

Met de tweede lezing uit de brief van Johannes komen we dichter bij onszelf: daar worden met de heiligen alle gelovigen bedoeld. Zij zijn door het doopsel geheiligd. Wij allen dus. Het doopsel is het teken van het proces waarin wij leven: om gelijkvormig te worden aan Christus. We worden ondergedompeld in het leven van Christus. Dat is een proces van dood naar leven. De verrijzenis is het moment van voltooiing. Dat is voor ons belofte. Het is geen toekomstdroom, maar hoop. Opstaan uit duisternis van de dood die alom lijkt te regeren. In die duisternis geloven wij niet.

De beelden van verdrietige parochianen van de Notre Dame de Nice hebben me geraakt: parochianen die hun koster en medegelovigen betreuren. Het verdriet komt dichtbij en wordt herkenbaar omdat het onze broeders en zusters betreft. In een gesprek met een van de leden van het bestuur van de Haagse Gemeenschap van Kerken sprak ik over de vraag of we ons ook bedreigd zouden moeten voelen? In ieder geval merken we dat ons geloof ons kwetsbaar maakt. Er worden nog geen kerken beschermd zoals in Italië en Frankrijk. Toch is het zo dat als geloofsgenoten zo dichtbij worden aangevallen, wij ook aangevallen worden.

Het evangelie roept weerstand en verzet op. Daarin ligt juist onze kracht, zoals Paulus schrijft in zijn kruistheologie: daar waar we het kruis van Christus verkondigen - namelijk dat mensen in het leven lijden ontmoeten - wordt de verrijzenis al zichtbaar. Die visie bemoedigt ons en houdt ons bij elkaar. Die visie houdt ons op de weg van heiligheid. In die visie worden we omhelsd door Gods tederheid. De menigte van de Apocalyps gaat ons voor in de aanbidding van het Lam. Laten we ons aansluiten bij die menigte en het oog gericht houden op Christus, het Lam Gods, dat de zonden der wereld wegneemt en ons bemoedigt. Amen