LogoAdVanDerHelm

kaarsjes

Korte verkondiging Goede Vrijdag

Het lijden wordt vandaag openbaar. Het kruis wordt in alle ellende getoond. De wereld wendt zich liever af van het lijden. Maar wij zetten het in ons midden en vereren het kruis zoals de joden in de woestijn de slang omhoog hieven. Op deze tweede dag, Kruispasen, wordt het dieptepunt bijna bereikt: in de verheffing op het kruis is de Kenosis het meest zichtbaar, de nederdaling. We proberen dichtbij Hem te blijven, al zijn er voortdurend krachten die ons van Hem doen afwenden, Hem doen vergeten, die Hem klein en onbelangrijk houden. Wij verheffen het kruis, opdat we de kracht van zijn Geest ontvangen.

Homilie
Gisteren spraken we over het neerdalen, het bukken van Jezus in de voetwassing, zijn terugtrekken in het gebroken Brood en de gedeelde Beker. We spraken over het verlangen dat scheppend is, het woord dat handelen is: d_b_r. Vandaag wil ik u een ander Hebreeuws woord meegeven: n_ch_sj. Ik zei al dat Pasen betekent dat we altijd teruggaan tot Genesis omdat in Pasen onze oorsprong aan de orde is, wie de mens is wordt in de drie dagen van Pasen duidelijk.

De slang steekt deze dag zijn kop weer op. De oude vijand zegt – geen d_b_r hier – een woord van dood en ondergang. De slang is n_ch_sj en dezelfde letters worden gebruikt voor koper. U weet dat in de woestijn de koperen slang op een stok werd gezet door Mozes om de plaag te overwinnen (Numeri 21). Koper staat voor geld, voor wapens en cultusgerei: de koperen wereld is de wereld van militaire, economische en religieuze macht. De koperen slang is dus kwaad in het kwadraat. Als de slang spreekt, spreken de machten van deze wereld. De zwijgende Jezus aan het kruis is het mikpunt van de machten: de speelbal van soldaten en hogepriesters. Het werkwoord n_ch_sj betekent trouwens ook occulte krachten, afgoderij, tovenarij. Het zijn de orakels die met valse en halve waarheden de wereld en de mensen bespelen. Die in de stilte die volgt op de vraag: “Wat is waarheid” hun gekrakeel laten horen, het populisme, het inspelen op angst en eigenbelang. Het n_ch_sj veroordeelt de man uit Nazareth. Hij gaat eraan ten onder.

In tegenstelling tot het n_ch_sj, het spelen en bespelen van de gevoelens van mensen, geeft de Heer Jezus zich over aan de Liefde van de Vader. Onzichtbaar, onhoorbaar is die Liefde aanwezig: door goede machten, trouw en stil omgeven, zingt Dietrich Bonhoeffer op de vooravond van zijn executie 75 jaar geleden: “In goede machten liefderijk geborgen, verwachten wij getroost wat komen mag. God is met ons des avonds en des morgens, is zeker met ons elke nieuwe dag.”

In de stilte die volgt op het zachte ‘het is volbracht’ breekt de echte sabbat aan, de stilte van de zaterdag die de diepte aanduidt van de ontmoeting van God en de mens op het dieptepunt van de Kenosis. In de stilte die volgt op deze avond worden de poorten opengebroken die de mens gevangen houden in het Rijk van de dood. We zien het op de icoon van de nederdaling ter helle: de gekruisigde die Adam bij de hand neemt. Dat alles voltrekt zich in onze stilte. Maar wij zien en ervaren het in de stilte van deze avond, van de sabbat van Pasen die hoop inhoudt van nieuw leven.