LogoAdVanDerHelm

kaarsjes

Verkondiging 22 maart 2020, 4e zondag veertigdagentijd

Lezingen
1 Samuël 16, 1b.6-7.10-13a
Psalm 23
Efeziërs 5, 8-14
Johannes 9, 1-41

Inleiding
Voor de tweede zondag op een rij geen openbare zondagsviering. We vieren met een klein groepje in de kapel van de pastorie de eucharistie. De evangelietekst vandaag over de blindgebore wil ons bevrijden van klassieke schema’s waarin gezondheidsproblemen als straf van God gezien worden. Jezus koppelt ze los. Hij wil ons een nieuwe visie geven. We kunnen ons losmaken van een slachtofferrol. We zien de beperking in onze bewegingsvrijheid, de belasting van het zorgpersoneel en de verantwoordelijkheid van bestuurders. We zien de eenzaamheid van ouderen en zieken, zelfs van mensen die alleen sterven, maar we houden onze ogen van geloof open en zien de mogelijkheden om de epidemie te bestrijden: voorzorgsmaatregelen. Maar ook kiezen we voor de weg naar binnen, de weg van bezinning. Dat past bij de vasten.

Homilie
Broeders en zusters, vrienden van de Heer,
De zalving van de jonge verbouwereerde David zet hem op de weg van het koningschap. Hem wordt niets gevraagd: zijn toekomst ligt in de handen van de profeet Samuël, die in naam van God kijkt naar deze jongen en naar zijn talenten als herder. Hij ziet de jongen en hij ziet de toekomst van Israël voor zich. De zalving geeft de aanwijzing van Godswege en geeft een nieuwe dimensie van zijn identiteit die hem tot het einde van zijn leven zal bepalen. Het zal ook zijn blik openen voor de weg van Israël. De opbouw van het Koninkrijk zal Israël tot grote hoogte brengen, een bloeitijd van zo’n veertig jaar.

De zalving door Christus van de blindgeborene geschiedt niet met olie, maar met slijk. De aldus gezalfde blinde moet zich wassen en zijn ogen gaan open. Ook hier wordt een nieuwe toekomst gegeven. De man gaat niet meer als blinde door het leven, als iemand die afhankelijk is van anderen. Hij draagt niet meer de reputatie met zich mee van zondaar, gestraft door God met blindheid vanwege de zonden van hemzelf of zijn ouders. Hij is geen bedelaar meer, maar kan zijn eigen weg bepalen. En dat doet hij: hij wordt geloofsgetuige. Deze mens heeft een teken ontvangen. In het Johannesevangelie is dit een van de zeven tekenen op weg naar het ultieme teken van Jezus op het kruis.

Voordat deze persoon het teken verstaat, duurt het even. Hij raakt Jezus kwijt en weet zelfs zijn identiteit niet meer. Toch erkent hij dat Jezus een profeet is. Vervolgens spreekt hij zijn geloof uit dat Jezus geen zondaar kan zijn, maar van God komt. De Farizeeën proberen hem ervan af te helpen, maar hij wordt steeds stelliger en verdedigt zijn positie. Na die geloofsbelijdenis komt de persoonlijke ontmoeting. Wanneer de man buiten geworpen en uit de synagoge gezet wordt, komt Jezus naar hem toe. De man is uit de gemeenschap gezet, hij is geëxcommuniceerd. Dan ontmoet hij Jezus opnieuw en belijdt hij zijn geloof. Deze man heeft een teken gezien van Jezus en hij wordt op zijn beurt zelf een teken van geloof. Een nieuwe geloofsgemeenschap wordt zichtbaar.

Uiteindelijk is hij het teken dat God geeft. Die mens gaat de weg naar binnen. Niet de gebeurtenissen bepalen ons leven, maar de betekenis die we eraan hechten. We zien de gebeurtenissen rond de crisis, we zien de cijfers en de stijgende aantallen zieken, besmettingen en doden. We kijken naar de gebeurtenissen, de samenleving, de lege straten en pleinen, de verlaten restaurants en cafés, de drukke ziekenhuizen en de ministers die met hun staven druk in de weer zijn, tot ze erbij neervallen. Wat doen die gebeurtenissen met ons leven? Welke kant gaat het uit? Wat betekent dat voor de mens?

Mensen worden creatief. Ze maken thuis muziek en zetten dat samen online, zoals het Rotterdams philharmonisch orkest. Er worden telefoonketens opgezet en mensen delen hun ideeën en hun eten met anderen. Er zijn ook mensen die hamsteren en die zich slechts bekommeren om hun eigen overleven. Welke keuze maken zij? Achter ieder gedrag ligt een keuze. Het evangelie inspireert ons om ons niet voor de ander af te sluiten.

De blindgeborene die genezen wordt, doet wat met zijn nieuwe gave. Hij opent niet alleen zijn ogen, maar hij opent ook zijn hart. Ook wij zien met ogen van geloof naar wat er in de wereld gebeurt. Wij weten hoe kwetsbaar de mens is – dat is eigenlijk niets nieuws, we hoeven daar niet verbaasd van te staan – maar we weten ook dat de mens wegen ten leven kan banen, als we dat willen en als we dat ook sámen willen doen. Laat de Geest van Jezus ons inspireren om deze moeilijke tijden samen door te komen. Amen