LogoAdVanDerHelm

kaarsjes

Verkondiging 26 januari 2020 – 3e zondag door het jaar – Gods Woord

Lezingen
Jesaja 8, 23b - 9, 3
Psalm 27
1 Korinthiërs 1, 10-13.17
Mattheüs 4, 12-23

Welkom
Vandaag luisteren we met nieuwe aandacht naar Gods Woord. Paus Franciscus heeft ons uitgenodigd de ontdekkingstocht in de Bijbel opnieuw aan te vatten. Deze derde zondag in het kerkelijk jaar grijpt hij aan om na te denken over de betekenis van Gods Woord voor ons dagelijkse leven. Al sinds het Vaticaans Concilie is het Woord van God in het hart van de kerk en de liturgie geplaatst. Er wordt veel meer uit de Bijbel gelezen en bovendien wordt het lezen van Gods Woord ook gezien als zijn aanwezigheid in ons midden. Hij spreekt tot ons. We koesteren de lezingen en in het bijzonder het evangelie. We gaan staan bij het evangelie en we beseffen dat Christus het tot ons richt. Laten we ons vandaag openstellen voor Gods woord waarbij Hij ons uitnodigt Christus te volgen. Mogen wij wegen vinden om aan die uitnodiging gehoor te geven.

Homilie
Broeders en zusters, vrienden van de Heer,
Niet zo lang geleden heb ik mijn kinderbijbel teruggevonden. Terwijl ik deze tientallen jaren niet gezien had, herkende ik meteen weer de plaatjes en de verhalen die ik als kind verslonden heb. Deze kinderbijbel was het begin van een levenslange fascinatie voor de verhalen van het Oude en het Nieuwe Testament. Tijdens mijn studie theologie werd technischer naar de redactie en de context van de verhalen gekeken. Onder de eerste lezing van de verhalen gaat een hele wereld en een ingewikkelde geschiedenis schuil. Er is de overgang van de orale traditie, het verhalen vertellen, naar het opschrijven van deze verhalen. het ging ook over de kracht van de geschreven verhalen in de periode van de afwezige tempel. In de overlevering vond Israël de hoop en de kracht om het geloof tijdens de ballingschap niet te verliezen. Dat is een boodschap voor ons in een tijd waarin de kerk fundamenteel verandert, om een beroep te blijven doen op Gods gesproken en geschreven Woord.

Tijdens de studie leerden we onderscheid te maken tussen de verschillende tradities van de Bijbelse verhalen, met verschillende karakteristieken, die variaties in de beelden van God en zelfs verschillende namen voor God laten zien. We leerden tijdens de studie nauwkeurig lezen om de verschillende handen te herkennen die samen de verhalen ineengevlochten hebben. De Bijbel is niet van één auteur maar is het resultaat van een heel complex geïnspireerd proces dat tot op vandaag de geloofsgemeenschap inspireert. Dat had niemand zo kunnen verzinnen of in elkaar kunnen zetten. Als gelovige zie ik in het redactieproces, in de ontstaansgeschiedenis van de Bijbel, de hand van God, ofwel de adem van de heilige Geest. Geïnspireerde mensen hebben deze verhalen opgeschreven omdat ze de aanwezigheid van de liefdevolle en vergevende God hebben ervaren en dat willen ze aan ons doorgeven.

De verhalen van Jezus zijn ook eerst mondeling doorgegeven en van gemeente tot gemeente gegaan. Steeds hebben de verhalen mensen bijeen gebracht en werden deze verhalen het fundament van de kerkgemeenschap. Paulus trekt rond door het Middellandse zee gebied, maar zijn belangrijkste instrument is het levensverhaal van Christus en het verhaal over zijn opstanding uit de dood. Hij spreekt de gemeenschap ook aan op hun manier van leven. In Korinthe is er veel verdeeldheid. Waar is de oproep van Jezus tot eenheid gebleven? Hoe is het met onze eenheid? Aan het einde van de gebedsweek van de eenheid moeten we erkennen dat we nog steeds te weinig van broeder- en zusterschap herkennen bij andere christenen. We hebben een mooie gebedsviering gehad deze week en dat was inspirerend. Maar er is nog een lange weg te gaan. Dat zelfde speelde in Korinthe, zo blijkt uit de tweede lezing van vandaag. Hoe herkenbaar.

De verhalen hebben een cruciale rol gespeeld in mijn roepingsverhaal. Toen ik ontdekte hoe de verhalen kunnen passen op het leven van mensen nu, hoe de verhalen gebruikt kunnen worden in het pastoraat om mensen duidelijk te maken hoe God aanwezig is in hun leven, werd de fascinatie zo groot dat ik als het ware verhalenverteller wilde worden: maar dan wel de verhalen van Christus. Ieder woord kan immers een boodschap voor ons inhouden. Een woord heeft soms een dubbele betekenis of is met een speciale reden daar neergezet. Ook ik doe nog steeds nieuwe ontdekkingen. Zoals ik ontdekte dat in het evangelie van Johannes het eerste woord dat Jezus spreekt een vraag is: wat zoek je? Zoals God de mens vraagt na de zondeval: Mens waar zit je?

Dat God de Vader, of God de Zoon vragen stelt kan raar lijken: God weet toch alles? Waarom zou Hij dan iets moeten vragen? God gaat met ons in gesprek. Dat is dus ook de Bijbel: Gods gesprek met ons, met de mensheid en met de wereld, zoals ik gisteren bij een uitvaart zei, nadat we de Zaligsprekingen hadden gelezen: welke zaligheid past het meeste bij je of welke zaligheid moet je nog echt ontwikkelen? Als we de Bijbel zo kunnen lezen, als Gods gesprek met ons, dan gaan we vanzelf anders lezen en dan kunnen we misschien beter luisteren. Ik wens u een mooie ontdekkingstocht. Amen