LogoAdVanDerHelm

kaarsjes

Verkondiging 5 januari 2020, openbaring des Heren

Lezingen
Jesaja 60, 1-6
Psalm 72
Efeziërs 3, 2-3a.5-6
Mattheüs 2, 1-12

Welkom aan u allen
Dit is het eigenlijke kerstfeest: nu wordt duidelijk dat het Kind voor heel de wereld geboren is en dat alle mensen van goede wil hem kunnen herkennen. De wijzen verbinden de drie toen bekende werelddelen en de drie generaties met elkaar: zij allen komen bij het Kind. Een nieuw volk verschijnt aan de horizon. Ofwel een nieuwe manier om volk te zijn: niet zoals Herodes met macht en onderdrukking, maar vanuit oprecht geloof. Wij allen zijn geroepen om deel uit te maken van dat volk. Laten we de ster volgen en het teken verstaan dat ons geschonken wordt. Het kind is het teken dat ons gegeven wordt. Weten we wat dat voor ons betekent?

Homilie
Broeders en zusters, vrienden van de Heer,
Jonge mensen maken graag een wereldreis of nemen een tussenjaar voor zij gaan studeren. Zij hopen op deze reis meer van zichzelf te weten te komen. Het kan een periode zijn om keuzes te maken en een richting in hun leven te bepalen. Afstand tot het dagelijkse leven en afstand tot wat ze tot dan toe hebben meegemaakt moet de nodige ruimte geven, om de juiste weg te vinden. Er zijn populaire reisdoelen, die liefst zover mogelijk op de wereldbol te vinden zijn. Op het eerste gezicht is dit een mooie gelegenheid die we jonge mensen niet willen onthouden: ze doen ervaringen op en ontmoeten mensen die misschien boodschappen hebben voor heel hun leven. Toch is cruciaal dat zij een doel vaststellen voor die reis: als ik er naar vraag kan het antwoord heel verschillend zijn. Soms zien zij het duidelijk als een bezinningsperiode, terwijl anderen al tevreden zijn met een jaar vrijheid om maar vooral niet te hoeven kiezen. Als er geen duidelijk reisdoel is, kom je altijd wel ergens aan. Dan is het allemaal leuk, maar ontbreekt de diepere betekenis en zal het geen invloed hebben op het verdere leven.

Dat Jesaja aan Israël Jerusalem als het favoriete reisdoel voorhoudt, is niet vanzelfsprekend. Natuurlijk is het mooi als de hoofdstad wordt aangesprezen als reisdoel. Maar dat kan een vorm van nationalisme zijn: onze stad is de mooiste stad. Jesaja als Bijbelse toeristengids: Jerusalem is de plek waar het allemaal gebeurt. Maar eerlijk gezegd is Jeruzalem in die periode van Jesaja een desolate plek geworden, een stad die verlaten is nadat het volk in ballingschap was weggevoerd. Er bleef een handjevol armen over en de tempel was verwoest. Wat zou de aantrekkingskracht van de stad nog kunnen zijn? Toch droomt Jesaja van een herstel van de oude glorietijd van Israël, toen de stad nog een echte koningsstad was, waar de tempel het nationale hart van heel Israël was. De reis die gemaakt wordt door de vreemde bezoekers die in Jesaja genoemd worden, betekent eerherstel voor de stad. Als deze mensen de stad een bezoek waardig vinden en geschenken van goud en wierook meenemen, betekent dit een erkenning van de stad als koningsstad en Godsstad. Niet alleen de gebouwen in de stad worden hersteld, maar ook de betekenis van de stad is weer terug.

Hoe kiezen we onze reisdoelen in het leven? Hoe exotischer hoe beter? Het gaat er om dat de reiziger de juiste bagage heeft om de reis door het leven te vervolgen. Soms worden de gevaren op reizen onderschat en komen jongeren in problemen. Zoals de wereldreizen gevaarlijk kunnen zijn, is ook de levensreis vol gevaren. Ook die moeten we niet onderschatten; dat heeft soms dramatische gevolgen.

De wijzen die ons voorgaan vandaag op hun reis, hebben zich wel goed voorbereid, maar komen toch op een dwaalspoor: zij menen op reis te gaan naar een geografische stad. Zij zoeken de hoofdstad van Israël om daar de koning te vinden die zij aangekondigd hebben gezien. Maar nu blijkt in Jeruzalem waar ze een angstige koning en stad ontmoeten: de geografische stad is niet hetzelfde als de geestelijke stad. Zoals de ware weg ook niet simpelweg een fysieke verplaatsing hoeft te zijn, maar een geestelijke weg is. Dat is trouwens een troost voor als u wat ouder bent of minder geld hebt en minder tijd hebt om een wereldreis te maken: een geestelijke reis zoals de wijzen uit het Oosten maken, is mogelijk voor iedereen. De geestelijke weg betekent ook onderscheid maken tussen dwaalsporen enerzijds en de ware weg in het bestaan anderzijds. Dwaalsporen kunnen er talloze zijn, die zich aandienen en waar veel reclame voor wordt gemaakt. Het zijn de dwaalsporen waar het menselijk leven zich laat meenemen door van alles wat de mens niet tot mens maakt.

Paulus was ook een echte reiziger. Hij stichtte en ondersteunde kleine christelijke gemeenten die overeind wilden blijven in een wereld die van de Bijbel en Jezus niets gehoord hadden en er niets van wilden weten. Bij Paulus stond echter niet zijn eigen ontplooiing centraal, maar de verkondiging van Christus. Die verkondiging is al een reis op zich en verbindt mensen met elkaar. Het is een reis waarbij je opnieuw je leven her-ijkt en reisgenoten ontdekt. Wij die hier samen zijn, wij zijn elkaars reisgenoten, en wij herkennen elkaar als mede-erfgenamen, erfgenamen van Jeruzalem: die stad is ons einddoel, onze nalatenschap die we van Christus hebben ontvangen. Niet de geografische hoofdstad van Israël, maar de stad waar wij met elkaar in vrede leven en waar God de bron is van die vrede. Mogen wij die stad ontdekken in ons leven en ware vrede ontvangen. Amen.