LogoAdVanDerHelm

kaarsjes

Verkondiging 1 januari 2020, Moederschap van Maria - Vredeszondag

Lezingen
Numeri 6, 22-27
Psalm 67
Galaten 4, 4-7
Lucas 2, 16-21

Welkom
Goedemorgen. Ik wens u allen een zalig nieuwjaar. Wij bidden om zegen voor onszelf en voor onze wereld, zegen over onze relaties en onze vrienden, zegen voor onze kerk en alle kerken en voor alle mensen van goede wil. Het samen bidden om zegen op deze dag verbindt ons met de wereld waarin we leven. De uitgestrekte handen van de priester bij de zegen zijn symbool van die verbondenheid met elkaar en met de Eeuwige. Zoals ieder jaar zal ik de vredesboodschap van de paus aan u doorgeven. Het is opnieuw een indrukwekkend verhaal waarmee de paus ons bewust wil maken van de verantwoordelijkheid die we delen met veel mensen in deze wereld, maar waarin we ook de eigen bronnen van ons katholieke geloof aanboren.

Homilie
Broeders en zusters,
De vredesboodschap 2020 van paus Franciscus is geïnspireerd door zijn bezoek aan Japan dit jaar. Hij heeft er de Hibakusha ontmoet: de overlevenden van de atoombommen in Hiroshima en Nagasaki in 1945. Zij bewaren de herinnering aan dit bombardement dat het einde betekende van de Tweede Wereldoorlog in Azië. Zij doen dat opdat het geweten van de mensheid ons doet waken voor overheersing en verwoesting. De herinnering is de horizon van hoop. We mogen niet toestaan, aldus de paus, dat huidige en toekomstige generaties vergeten wat hier is gebeurd. Deze herinnering verzekert en bemoedigt het bouwen van een meer rechtvaardige en gemeenschappelijke toekomst. Vrede is voor de paus niet zomaar een droom voor de toekomst. Het is een waarde die ons handelen bepaalt. Het is een grote en kostbare waarde waarop de mensheid zich kan richten. In de realiteit van onze wereld worden rechtvaardigheid, waardigheid, fysieke heelheid en vrijheid, inclusief godsdienstvrijheid en solidariteit aan veel mensen onthouden. Deze harde realiteit komt voort uit interne en internationale conflicten die gepaard gaan met handelingen van geweld. Iedere oorlog is een vorm van broedermoord die de roeping van de mensheid tot broederschap om zeep helpt. Oorlog is een antwoord uit onvermogen om de diversiteit van andere mensen en volkeren te aanvaarden. Menselijke relaties worden dan gemaakt tot relaties van hegemonie. Dat betekent misbruik van macht en relaties van angst.

De paus spreekt voorts van zijn observaties tijdens zijn Japanreis. Hij ziet dat de wereld zich een vals gevoel van veiligheid voorspiegelt. Deze is gebouwd op angst en wantrouwen. Dit vergiftigt relaties tussen volkeren en belemmert de dialoog. Angst voor wederzijdse vernietiging en dreiging van totale verwoesting zijn onverenigbaar met de opbouw van vrede en stabiliteit. Deze opvatting is overigens ook door de Haagse gemeenschap van Kerken naar voren gebracht toen de petitie tegen de hervatting van kernwapens werd aangeboden aan de Tweede Kamer op 17 december jongstleden. Wanneer de mensheid denkt zich terug te kunnen trekken in aldus gecreëerde veiligheidszones, blijft het risico op geweld bestaan, dat echte vrede zal verhinderen. Dergelijke vrede zonder dialoog en broederschap is een illusie. Dit is valse vrede. De paus roept op tot een reis van vrede en onderling respect. Die vindt zijn oorsprong in het besef dat we allemaal uit God geboren zijn en krijgt gestalte in dialoog en onderling vertrouwen.

Welke bronnen hebben we als katholieken om een bijdrage te leveren aan de pelgrimage van vrede? We kunnen de spiraal van wraak en boosheid doorbreken door het besef dat vergeving de weg is. Zeventig maal zeven keer elkaar vergeven. Dat is het pad van de verzoening en de kracht van de vergeving waardoor we mensen van vrede kunnen worden. Dit is niet alleen een sociaal gebeuren, maar dit geldt ook de politiek en de economie. In de economie zullen we ook de wereld moeten beschouwen als een Godsgeschenk dat ons is toevertrouwd niet om uit te buiten, maar om te bewaren en te koesteren. De paus verwijst naar de synode van de Amazone waar dit een centraal thema was.

Een pelgrimage van vrede vraagt geduld en vertrouwen. De hoop op vrede wordt gevoed door het geloof in de mogelijkheid van vrede en de overtuiging dat iedereen evenzeer vrede nodig heeft. Als we dat erkennen kan een cultuur van broederschap groeien, die de cultuur van conflict zal vernietigen. Christus roept ons op om iedere handeling van geweld – of het nu in woord of in daad is - daadwerkelijk aan de kant te zetten, hetzij jegens de naaste, hetzij jegens Gods schepping. De paus eindigt met een gebed tot Maria, de Moeder van de Vredevorst en Moeder van alle volkeren op aarde, opdat zij ons begeleidt en ondersteunt bij iedere stap op de pelgrimage van verzoening en vrede.

Ik wens u een Zalig en Vredig Nieuwjaar 2020. Amen