LogoAdVanDerHelm

kaarsjes

Inleiding en homilie 25 december 2019, hoogfeest van Kerstmis-dagmis

Lezingen
Jesaja 52, 7-10
Psalm 97
Hebreeën 1, 1-6
Johannes 1, 1-18

Welkom
Op deze ochtend bezinnen we ons nader op het gebeuren van deze nacht. De mooie woorden van deze nacht worden steeds meer werkelijkheid in het licht van de opgaande zon, die steeds krachtiger wordt en het duister van de winter verdrijft. Veel woorden worden gesproken: we moeten leren deze op waarde te schatten. Er zijn lege woorden, krachteloze woorden, oneerlijke woorden, verdachte woorden. Zeker Den Haag is een stad waar woorden mensen aan het werk houden: gesproken woorden, geschreven woorden, speeches en uitspraken, die weer een reactie oproepen. Soms lopen die reacties uit de hand en hebben kleine beslissingen grote gevolgen. Ook in onze onrustige stad merken we dat.

Daarom keren we deze ochtend terug naar het eerste woord dat God spreekt: de geboorte van dit Kind is het spreken van God. Ieder kind dat geboren wordt, verwijst naar dit ene eerste Woord: Christus die de eeuwigheid in zich bergt, die het gezicht geeft aan de scheppende liefde van God, die aan de oorsprong van alles staat. Laten we onze woorden en ons leven spiegelen aan zijn woorden en zijn leven.

Bienvenu à toutes et à tous qui célèbrent avec nous ce matin la solennité de Noël. Dieu envoie sa parole éternelle dans le Christ. Une nouvelle espérance illumine notre humanité, une nouvelle création nous est offerts par Dieu. Je vous souhaite que la célébration eucharistique vous transmettra la joie divine.

Welcome to our guests who celebrate Christmas with us this morning. God sends us his eternal Word in Christ. A new hope illuminates our humanity, a new creation is given us by God. I wish you a very joyful celebration.

Willkommen an unsere Gäste die mit uns Weihnachten feiern. Gott sendet uns sein ewiges Wort. Eine neue Hoffnung erleichtet unsere Menschlichkeit. Eine neue Schöpfung hat Gott uns geschenkt Ich wünsche Ihnen ein freudenvolles Mess feier.

Bienvenidos a todos presentes aquí con nosotros esta mañana para celebrar la Solemnidad de Navidad. Dios comparte nuestra humanidad a fin de que nosotros podamos llegar a su divinidad. Les deseo una celebración llena de gracia.

Un caldo benvenuto ai nostri ospiti che celebrano con noi quest'oggi il Santo Natale. Dio ci comunica la sua Parola eterna attraverso Cristo. Una nuova speranza illumina l'umanità, una nuova creazione ci è donata da Dio. Vi auguro di cuore una celebrazione ricca di gioia

Homilie
Broeders en zusters,
Terug naar de oorsprong! We verlangen wel eens terug naar de oorsprong van ons leven. Dat kan onze jeugd zijn als die gelukkig was, of een moment van licht in een verder duister verleden, of een oude vergeten vriendschap, een woord of een gebaar dat ons bijgebleven is en dat ons leven een nieuwe wending gegeven heeft. Teruggaan naar de oorsprong van je familie is bij velen populair. Je kunt enkele generaties terugvinden na stoffig archief onderzoek. Je hoopt een fantastische ontdekking te doen over een van je voorouders, al dan niet een wettelijke voorouder. Nu is een DNA test veel populairder. Je neemt wat materiaal en stuurt het op. Dan blijkt uit de test, als we de reclame moeten geloven, dat je een vreemdeling bent met wortels in andere landen en misschien wel andere werelddelen. Dat we niet 100% Hollands of Nederlands zijn, wordt in de reclame als positief bestempeld. Het exotische trekt! Het helpt blijkbaar de verkoopcijfers op te krikken! Ik heb het zelf nog niet gedaan: mijn wortels liggen immers in Bethlehem. Meer dan wortels van bloedverwantschap laat ik me leiden door mijn religieuze herkomst en mijn religieuze ontmoetingen. En dan kom ik in Bethlehem uit. Het is niet eenvoudig om daar te komen. Jozef en Maria hadden er toen minder moeite mee dan veel inwoners van Gaza, Israël en Palestina vandaag de dag. Vergunningen worden maar mondjesmaat uitgedeeld.

De genealogie van het evangelie van Johannes is anders dan die van Mattheüs. Mattheüs legt omstandig uit wie de voorouders van Jezus zijn. Hij noemt saillante details die telkens pikante verhalen opleveren: de geboorte van Jezus is volgens Mattheüs niet helemaal volgens een leien dakje gegaan, niet altijd in een heel rechte lijn. God weet met kromme lijnen recht te schrijven: Gods voorzienigheid heeft een andere logica dan de onze.

Johannes daarentegen stoot in zijn genealogie direct door naar het hart zelf. Het begin: dat is God! Het begin is de Scheppende God. In zijn eerste Woord ligt alles al besloten. Als genealogie de identiteit van dit kind bepaalt, dan is er voor Johannes geen twijfel over. Dan hoeft hij niet allerlei generaties af om verhalen te vertellen: het Kind komt van God. Daarmee is niet alles gezegd, want het Kind wordt niet herkend en niet aanvaard, schrijft Johannes. Hij wordt aangewezen door Johannes, maar Hij wordt niet aanvaard door degenen die Hem het best zouden moeten kennen: door de specialisten van het geloof. Is ons komen deze ochtend teken dat we Hem wel aanvaard hebben? Is Hij inderdaad een deel van ons leven? Dragen we terecht zijn naam als we ons christen noemen? Past die naam bij ons?

In de film over twee pausen waar ik tot nu toe slechts een paar fragmenten van gezien heb, leidt het aanvaarden van dit Kind toch tot heel verschillende wegen. The two popes spreken over de toekomst van geloof en kerk en zijn het niet met elkaar eens over welke weg de beste is. Het is een cruciaal kruispunt waar Benedictus en Franciscus de kerk naar toe hebben gebracht. Ik ga spoedig kijken en ben zeer nieuwsgierig, de recensies zijn uitermate positief. De film is razend populair en wordt van allerlei kanten aanbevolen: voor buitenstaanders toegankelijk en voor ingewijden inspirerend. Blijkbaar fascineert het onze seculiere samenleving om een inkijkje te hebben in het menselijke karakter van het leiderschap van de katholieke kerk. Dat geeft hoop voor de toekomst: de boodschap van het evangelie raakt wel degelijk een snaar bij mensen die met beide benen in de wereld van vandaag staan.

God is ons namelijk voorgegaan in de menswording. Het Woord, dat een gezicht krijgt en een stem, is een wegbereider voor ons. Wij zijn toch al mens zult u zeggen? Maar wat is nu mens-zijn? Waardoor zijn wij mens? Dat wij denken? Dat wij technisch aangelegd zijn? Dat wij een digitale wereld gecreëerd hebben? Dat zijn allemaal prachtige verdiensten die de wereld vooruit helpen en mensen gelukkiger kunnen maken. maar maken die ons ook meer mens?

God gaat ons voor in de menswording omdat dit Kind zich aan ons uitlevert, kwetsbaar en weerloos. Hij bepaalt niet waar Hij geboren wordt. U heeft het kunnen horen in de genealogie van Lucas die vannacht is voorgelezen: Bethlehem geeft aan dat Hij de koningszoon is. Die plek wordt niet door Jozef en Maria bepaald, maar door de keizer. Maar ook hier schrijft God op kromme lijnen recht: door die speling van het lot komt het gezin uit Nazareth in Bethlehem terecht. Door die kromheid krijgt het Kind de identiteit van Davids zoon. Met het Kind wordt nog meer gesold: Mattheüs vertelt dat Jozef moet vluchten naar Egypte en als het Kind later uit Egypte terugkomt, krijgt het de trekken van Mozes: weer kromme lijnen die in Gods plan recht zijn. Wat is toch menswording? Betekent dat niet de regie in eigen hand nemen, zelf je toekomst bepalen? We zijn toch heer en meester over ons eigen bestaan, ons hele bestaan, van begin tot einde?

Johannes ziet het anders: wij dragen een Woord met ons mee dat niet van onszelf is, maar dat voor ons uitgaat en dat na ons nog zal naklinken. Een Woord van Gods aanwezigheid in ons leven dat zich openbaart en zich aan ons toont wanneer we geopend worden door de ander. Dat Woord is niet van onszelf, maar wordt ons door de ander geschonken. Jozef en Maria openen zich voor de aanwezigheid van Gods Woord dat in Jezus zichtbaar wordt. Dat is de echte betekenis van hun maagdelijkheid.

Leveren wij ons uit aan elkaar? “Dat is een groot risico” zult u zeggen! Dat risico is God aangegaan en dat lijkt ook mislukt omdat dit Kind aan een tragisch einde komt. Maar dit Kind, dat volledig drager is van Gods aanwezigheid, blijkt sterker dan het grote niets en het alomtegenwoordige duister. Juist omdat zijn oorsprong altijd helder is gebleven, is zijn bestemming ook helder: deze ware mens is zo vervuld van God, dat Hij zijn bestemming vindt.

Dus wees niet bevreesd om mens te zijn. Wees niet bevreesd om je aan de ander te hechten. Wees niet bevreesd om Gods Woord te ontvangen. Het brengt je bij je oorsprong. Het helpt je te ontdekken wie je bent. Dat geeft vrijheid en dat geeft ruimte. Dat is de weg waarop het Kind ons is voorgegaan. Ik wens u een mooie reis.

Zalig Kerstmis!