LogoAdVanDerHelm

kaarsjes

Verkondiging 22 december 2019, vierde zondag van de advent

Lezingen
Jesaja 7, 10-14
Psalm 24
Romeinen 1, 1-7
Mattheüs 1, 18-24

Welkom
Goedemorgen, welkom bij deze laatste etappe naar de geboorte. Is alles in gereedheid gebracht, zijn de kaarten verzonden en de inkopen gedaan? Zijn we ook innerlijk voorbereid? Maria brengt twee elementen samen die voor ons niet meer samen gaan: maagdelijkheid en zwangerschap. Beide aspecten van het menselijk bestaan zijn fascinerend: een maagdelijk kind is nog niet besmeurd met de harde werkelijkheid van het menselijk bestaan en heeft nog geen last van alle dilemma’s en compromissen die ons leven ingewikkeld maken. Anderzijds zwangerschap: iemand staat op het punt iets creatiefs voort te brengen. Mensen zijn in staat tot creativiteit op allerlei vlakken van het leven. Kerstmis brengt deze twee samen: creativiteit als vrucht van maagdelijkheid. Bij Jozef krijgt dat vandaag een bijzondere invulling: zijn maagdelijkheid betekent dat hij de dromen vertrouwt en op basis daarvan zijn keuzes maakt. Kunnen wij terug naar onze maagdelijke oorsprong: onze eigen eerste momenten van geloof en liefde? Durven wij op onze dromen te vertrouwen?

Welkom aan de gasten van de Sint Jacobsstaf: we hebben u uitgenodigd om in onze kerk te gast te zijn bij deze viering als voorbereiding op Kerstmis. De adventskrans is vol van licht en daarmee is dit het juiste moment om u bij ons te gast te hebben. Dit is de zondag waarbij we in het Rorate in het vierde couplet van Gods troost horen. Die boodschap is speciaal voor u vandaag. We zijn blij dat u hier bent omdat u ons herinnert aan de kwetsbaarheid van de mens.

Homilie
Broeders en zusters, vrienden van Jezus,
De tekenen van de tijd verstaan, dat is de opdracht van leiders van de kerk en leiders van de wereld. Als zij begrijpen waar de tijden om vragen, kunnen zij de noodzakelijke maatregelen nemen. Grote kwesties van klimaat en vrede zijn dit jaar aan de orde. Maar er heerst grote onvrede over de manier waarop deze problemen worden opgepakt. We zie protesten en demonstraties van mensen die zich niet gehoord voelen en als het ware zelf de problemen van de wereld op hun bord krijgen. De lasten van deze problemen worden volgens hen niet eerlijk verdeeld. Ook in onze stad heerst onrust en verdeeldheid en in een aantal stadsdelen kijken mensen met grote zorgen naar de jaarwisseling. Vanavond gaan we als Haagse Gemeenschap van Kerken in Duindorp met mensen in gesprek over de situatie.

In die onrust brengt de liturgie ons bij Jozef. Hij is de vaak onderschatte beschermer van Jezus. Jezus zal de redder van de wereld zijn, maar Jozef brengt eerst Maria veilig naar Bethlehem en vervolgens brengt hij het Kind en zijn Moeder in veiligheid naar Egypte. Hoe die spannende weg voor deze eenvoudige arbeider uit Nazareth begonnen is, horen we vandaag. Het is een droom die hem de weg openbaart. In plaats van de tekenen van de tijd te verstaan, begint Jozef bij een droom die hem inspireert om keuzes te maken die zijn leven bepalen en het leven van Maria en het Kind. Dat Jozef droomt, hoeft ons niet te verbazen. U kent die andere Jozef, zoon van Jacob: ook hij droomt en deze dromen banen uiteindelijk de weg voor Israël naar Egypte waar men de hongersnood kan overleven. Jozef wordt eerst als slaaf verkocht en later wordt hij onschuldig in de gevangenis geworpen. Toch wordt hij onderkoning van Egypte, zodat het volk Israël zich in het land van overvloed kan vestigen.

Te midden van de onrust met de bezetting van de Romeinen en koning Herodes die als een collaborateur op de troon van David zit, maar zelf eigenlijk niet eens Jood is, blijft onze Jozef van vandaag trouw aan zijn principes. Hij wordt “rechtvaardige” genoemd en dat is in het Jodendom een eretitel. In het moderne Israël zou er een boom voor hem geplant worden. Hij wil de kwetsbare Maria niet in moeilijkheden brengen en op basis van zijn droom gaat hij zelfs een stap verder: hij neemt haar tot vrouw. In plaats van haar voorzichtig opzij te zetten, aanvaardt hij haar, omarmt hij haar als echtgenote. Wie zou zo’n beslissing durven nemen? Is dat niet naïef en wereldvreemd? Jozef gaat tegen de algemene publieke opinie in, hij  laat zich niet gek maken en volgt zijn droom.

De tegenpool van Jozef is koning Achaz. Hij is de strateeg die mee wil spelen met de grote mannen der aarde. Hij meent dat hij door te leunen op vreemde koningen zijn macht kan behouden. Hij wil de tekenen van de tijd verstaan maar het lukt hem niet deze tekenen te filteren met zijn geloof. Als hij dat wel zou kunnen zou hij het teken van de zwangere jonge vrouw verstaan: alleen zuiverheid, eerlijkheid en oprechtheid zullen nieuw leven brengen. Achaz heeft zijn maagdelijkheid verloren. Dan heb ik het niet over seksualiteit maar over zijn geloof. Hij heeft zijn geloof ondergeschikt gemaakt aan zijn verlangen naar macht. Dat blijkt de weg van de ondergang te zijn en hij sleept heel Israël mee in de duisternis, maar Jozef bewaart zijn maagdelijkheid, zijn oprechtheid en zijn rechtvaardigheid door niet te luisteren naar wat door anderen over Maria gezegd wordt. Hij blijft haar trouw en brengt haar in veiligheid, onzeker over wat de toekomst hem zal brengen.

Bewaren wij in deze adventstijd de zuiverheid van ons geloof? Of laten we ons meeslepen door wat de wereld van Kerstmis gemaakt heeft? Deze week sprak ik met de geloofsleerlingen over het Kerstfeest en over het drama van de dakloosheid van Maria en Jozef en het Kind dat geboren wordt. Voor hen was dat een nieuw aspect van het Kerstfeest. Laten we in deze laatste dagen voor Kerstmis dromen zoals Jozef over een wereld van hoop en vrede, een wereld van trouw en solidariteit, een wereld waar mensen zich daadwerkelijk voor anderen inzetten en in ontmoetingen met de ander God zelf ontdekken en leren kennen. Laten we de laatste dagen aangrijpen om die zoektocht naar het ware Kerstfeest in te gaan. Amen