LogoAdVanDerHelm

kaarsjes

Verkondiging 1 december 2019, eerste zondag van de advent

Lezingen
Jesaja 2, 1-5
Psalm 122
Romeinen 13, 11-14
Mattheüs 24, 37-44

Welkom
Welkom op de eerste zondag van de advent. Gisteren wees een bevriende predikante me op het mooie idee dat vandaag in talloze kerken wereldwijd een enkel kaarsje op een groene krans wordt aangestoken bij de start van de advent: talloze tekenen van hoop en van een nieuw begin. Een nieuw begin maak je als je vertrouwen hebt in de toekomst. We kijken niet naar de duisternis, maar het licht wijst ons de komende weken de weg en brengt ons bij de ontmoeting met het Licht van de wereld. Het is maar een klein kaarsje in de duisternis van de wereld. Het verandert misschien niet de wereld, maar het helpt óns wel anders naar de wereld te kijken en anders te handelen. Laten we opnieuw het lichtje ontvangen, opdat het licht van Christus de wereld kan verlichten.

Homilie
Broeders en zusters, vrienden van Jezus,
Wachten op een trein doe ik niet graag. Ik kom het liefst aan op het station en rijd meteen weg. U kunt zich voorstellen hoe naar ik het vind als ik net een trein mis, die ik nog het station uit zie rijden. Ik denk dan: wat had ik sneller kunnen doen om iets eerder op het station te komen? Hoe had ik die trein nog kunnen halen? Ik kan me maar moeilijk overgeven aan vertraging en gemiste treinen. Het risico is er dat we de advent vergelijken met het wachten op een bus of trein die komen zal. Dan wordt de advent een saaie tijd waarin niets gebeurt, een tussentijd, een pauze. Terwijl de donkere feestmaand december vol van cadeaufeesten is, lijkt advent op leegte. Geduld is dan het advies dat we kunnen geven. Onthaasting is daarbij de beste houding. Heb vertrouwen, want een nieuwe bus of trein komt er vast wel aan. De dienstregeling geeft vastigheid en zekerheid. Liturgie wordt dan een dienstregeling. Één, twee, drie, vier kaarsjes, en dan kunnen de kerstboom en de kerststal neergezet worden. Toch is de advent niet een stil en passief afwachten tot Kerstmis aanbreekt. Het is geen pauzetijd of lege tijd. Want zo’n leegte vraagt, roept, ja dwingt mensen tot compensatie gedrag, tot opvullen van de leegte. Je zou die leegte makkelijk kunnen vullen met het bevredigen van behoeften. Daar staat december ook bol van. Alles wat we willen hebben, kunnen we kopen. Via internet 24/7 of in winkels die ons verleiden met Black Friday tot inhalig koopgedrag. De beelden zijn bekend; we maken ze vaker mee bij bijzondere aanbiedingen: drommen mensen voor de deur en gedrang om daar de eerste te zijn.

Ons antwoord met de advent is niet simpelweg wachten op Kerstmis, wachten op de komst van Hem die ons redden zal. Dat is te passief. Dat is te weinig profetisch. Advent is een tijd van persoonlijke groei. Het is een tijd waarin we onszelf de ruimte geven om te groeien. Het licht op de groene krans is symbool, teken, ik zou bijna zeggen sacrament van onze eigen groei. Die groei leidt uiteindelijk tot onze eigen wedergeboorte. Met Kerstmis worden we zelf opnieuw geboren als mensen van licht. Die groei van de advent komt door bezinning en perspectief, door herinnering en toekomst. We willen stil staan bij de vraag waar we vandaan komen. Wat is onze weg tot hiertoe? En die bezinning leidt tot het perspectief op wat we willen en kunnen bereiken. Dat is een persoonlijke vraag: wat wil ik de komende fase van mijn leven gaan doen, of volgend jaar? Het is ook een maatschappelijke vraag: waar liggen de verworvenheden van onze samenleving en wat zijn de bouwstenen van de toekomst? U bent het zelf, die antwoord op de eerste vraag kan geven. Over de tweede vraag zou ik nog heel lang kunnen spreken, maar in navolging van onze paus zou ik kortweg willen zeggen: laten we van onze samenleving geen markt maken, laten we van de mens niet een ordinaire consument maken. We spreken in de advent de taal van licht. Waar duisternis heerst, spreken we een woord van licht, waar wanhoop heerst, spreken we van geloof, waar haat en rancune heersen, steken we een hand van verzoening uit. Dát is de betekenis van het ene kaarsje van vandaag. Het is geen machteloos gebaar van vrome romantici, maar een profetisch gebaar dat zegt dat de duisternis die we zien en ervaren niet onze wereld is en niet onze werkelijkheid. We gaan niet mee met de verleiding om de duisternis op te vullen met commercie en neplichtjes, maar we geven een antwoord door licht te brengen, het licht uit te dragen, door zelf ook licht te zijn. Om in deze weken zwanger van Christus te zijn, dragen we zijn woord met ons mee, tonen we zijn gezicht aan de wereld. We wapenen ons, zoals Paulus zegt, met licht. Dat licht is vandaag ontstoken. Van dat licht mogen wij leven. In dat licht zullen we leven. Dat licht ís ons leven. Amen