LogoAdVanDerHelm

kaarsjes

Verkondiging 22e zondag door het jaar, 1 september 2019

Lezingen
Jesus Sirach 66, 18-21
Psalm 102
Hebreeën 12, 18-19.22-24a
Lucas 14, 1.7-14

Welkom
Een keuze om op zondagochtend naar de kerk te gaan houdt al een zekere mate van bescheidenheid in. We maken immers ruimte voor de ander, zowel voor de andere gelovige die we ontmoeten tijdens en na de viering, maar ook voor de Ander die ons voedt met zijn woord en zijn aanwezigheid in Christus. We verleggen het accent van ons leven naar het leven van en met de ander. Wij willen niet alleen door het leven gaan, slechts vergezeld door het beperkte clubje van onze familie en vrienden. We openen ons voor de aanwezigheid van God en voor zijn wereld. We zoeken onze grote familie op, de familia Dei, En we beseffen dat het de ene Vader is die ons samenbrengt in deze eucharistie, deze mysterievolle aanwezigheid van Christus.

Homilie
Armoede kan een mens kleineren en beschadigen. Armoede is juist in een rijke samenleving als de onze pijnlijk en verdrietig, omdat we het eigenlijk niet begrijpen. Hoe kan het voorkomen, dat er arme mensen zijn in Nederland? Maar die vraag verraadt een naïef en te rooskleurig beeld van ons keurig aangeharkte Nederland. In mijn pastoraat, in de ervaringen van onze charitatieve instellingen in de stad zie ik de andere kant van Nederland. En ik ben blij met een groot aantal vrijwilligers die onze inzet voor die mensen mee dragen. In die kant van Nederland die voor velen verborgen is, is de spanning groot.

Hoe komt het dat gemiddeld vijf keer per dag in ons land iemand een einde aan zijn/haar leven maakt? Waar komt de stress onder de jongeren vandaan? Zij vormen toch een generatie van wie je zou verwachten dat ze eerder zorgeloos en optimistisch aan hun toekomst beginnen. Uit onderzoeken die deze week gepubliceerd werden, blijkt dat deze generatie verwaarloosd wordt. Eenzaamheid en gebrek aan zingeving zijn problemen waar mensen niet gemakkelijk over spreken. Wie dat durft te erkennen, geeft toe dat hij/zij het leven zelf niet aan kan. Wat is daar eigenlijk mis mee? Is hulp vragen dan zo slecht? Ben je dan mislukt? Worden mensen met zo’n benadering niet op een verkeerd spoor gezet? Mensen worden opgeroepen om zelfstandig hun plek in de samenleving in te nemen en er vooral naar te streven vooraan te zitten en succesvol te zijn. Zonder succes geen leven! En aangezien niemand je vooraan zet, ben je op jezelf aangewezen. En in deze maakbare samenleving heb je alles aan jezelf te danken; als het niet lukt dan ben je als snel mislukt.

Toch houdt Jezus een ander scenario voor. Vergelijk de bruiloft waar Jezus in het evangelie van deze zondag van spreekt met de samenleving van vandaag, waar iedereen een plekje wil veroveren. Als je op die manier vooraan wilt zitten aan de tafel van de economie en van de samenleving, zul je bedrogen uitkomen, zegt Jezus. Dat geldt voor individuen, maar ook voor organisaties zoals de kerk. Als de kerk vooraan wil zitten, dan zal ze een toontje lager moeten zingen. Ook de kerk als geloofsgemeenschap is geroepen om te luisteren naar de aansporing van Jezus. Dat betekent niet we dat we als christenen in een hoekje moeten zitten en afwachten tot er iemand naar ons toe komt. Zoals ds Röselaers van de Remonstranten deze zaterdag in de NRC uitspreekt: we hebben als kerkgemeenschap veel te bieden aan mensen om een fundament te leggen onder hun dagelijkse bestaan. Waar psychologen en seculiere guru’s geen antwoorden hebben, kunnen de kerken andere wegen wijzen. Maar als wij zwijgend in een hoek blijven zitten, zal geen mens die boodschap horen. Jezus zendt ons de wereld in als sprekende mensen. De kerk zal niet meer spreken vanuit een machtspositie, maar vanuit dienstbaarheid. Die dienstbaarheid vraagt een groot engagement, zowel van kerkleiders, predikanten, bisschoppen en pastores, maar zeker ook van kerkleden, parochianen. We hebben elkaar daarbij nodig: zonder kerkgemeenschap christen zijn gaat nu eenmaal niet.

Terug naar de individuele houding van christenen: wat betekent het om nederig te zijn? Een simpele oproep tot nederigheid past niet bij het moderne levensgevoel en de samenleving waarin we leven of overleven. Een al te grote bescheidenheid maakt mensen kwetsbaar en klein en dat helpt niet bij hun persoonlijke ontwikkeling. Zou Jezus dan tegen die ontwikkeling zijn? We kunnen te rade gaan bij C.S. Lewis zoals hij deze tekst uitlegt: het betekent niet dat we minder moeten denken van onszelf, maar dat we minder vaak aan onszelf moeten denken: ”not thinking less of yourself but thinking of yourself less”. Het gaat om ruimte: ruimte voor de ander, ruimte ook voor de uitnodiging. In plaats van door eigen verdienste een plaats te veroveren, wordt die ruimte ons geschonken. Voor een bruiloft word je uitgenodigd, je gaat daar niet zelf vooraan zitten. In het leven zijn wij ook uitgenodigd. Kunnen wij steeds die uitnodiging verstaan, een uitnodiging tot leven, tot geluk, tot een samen-leven, tot gedeeld geluk? Kunnen we ons geloven ook zo uitleggen als een uitnodiging om het leven en onze wereld te delen met hen die we ontmoeten, met hen die ook uitgenodigd zijn om aan te zitten aan de bruiloft? In het huis van de bruiloft is ruimte voor velen, wie goed rondkijkt, ziet dat mensen allerlei mogelijkheden hebben om zich te ontplooien. Wanneer we die fascinatie hebben voor de mens naast ons die ook uitgenodigd is voor dezelfde bruiloft van het leven, en wanneer we diens rijkdom zien, zal het leven een rijke ontmoeting zijn. Ik wens u een rijke ontmoeting toe! Amen.