LogoAdVanDerHelm

kaarsjes

Verkondiging derde zondag van Pasen, 5 mei 2019

Lezingen
Handelingen 5, 27b-32.40b-41
Psalm 30
Openbaring van Johannes 5, 11-14
Johannes 21, 1-19

Welkom
Welkom op deze bevrijdingsdag. Na het herdenken van de doden gisteren, vieren we de vrijheid. Voor ons christenen is de vrijheid verbonden met de gave van Pasen, waar we de gave van het leven vieren die de dood heeft overwonnen. Wat doe we met dit besef? Maakt die gave ons gevoelig voor onze maatschappelijke verantwoordelijkheid, voor Nederland, voor Europa? Of kiezen we voor een exit? We kunnen ons dat niet veroorloven.

De apostelen kunnen niet meer zwijgen. Hun ontmoetingen met de verrezen Heer, maken hen tot nieuwe mensen die leven brengen, die inspiratie brengen, die de angst verdrijven. Dat roept tegenkracht op, zoals ook in onze tijd. Laten we hier de Heer ontmoeten die zich aan ons toont in de gaven van brood en wijn en die ons in zijn woord oproept de vrijheid te vieren en te verdiepen.

Homilie
Bevrijdingsdag gaat over dood en leven. De verhalen over de oorlog die deze dagen verteld worden, laten de grenzen van het menselijk bestaan zien. Het zijn hartverscheurende verhalen van vervolging en van verzet, boeiende verhalen van ontsnapping en trieste verhalen van vervolging, discriminatie en moord. Mensen worden soms, maar niet altijd, boven zichzelf uitgetild. Zij worden soms helden genoemd omdat zij waarden hebben verdedigd die hun ter harte gaan, waarden die de pijlers zijn onder de samenleving. Het zijn waarden die de menselijkheid zelf verdedigen. Het zijn de waarden die het mogelijk maken dat wij mensen genoemd kunnen worden. Bevrijdingsdag vieren betekent dat we het als samenleving ook waard zijn om deze vrijheid te genieten. Maar is dat wel zo?

In zijn reflecties over oorlog en bevrijding schrijft Arnon Grunberg dat hij merkt dat het gewone leven van onze tijd nu niet altijd het banale overstijgt. Hij herinnert zich mensen die uitspreken dat ze met een zeker verlangen terug zien naar de tijd van de oorlog. Dat was de tijd en de situatie waarin er duidelijke doelen en verlangens waren, die richting gaven aan het bestaan, aan het denken en het handelen. In de extremiteit komt de mens misschien wel het meest tot zijn recht. Het was een tijd waarin de mens kon laten zien waartoe hij/zij in staat was, indrukwekkende mensen die we gedenken. Waar zijn zij gebleven? Gelukkig is die tijd voorbij, maar wat doen we met onze tijd? Brengt deze tijd van de normaliteit ons wel tot de nodige hoogte van het leven? Is de normaliteit niet banaler en leger dan de tijd van het extreme?

Deze paastijd is voor ons christenen ook een tijd van leven en dood. De dood van Christus heeft de leerlingen wakker geschud, maar de opstanding van Christus heeft hen pas in beweging gebracht. Zonder Christus leek hun leven zonder richting en zonder betekenis. Ze bleven zich liever verstoppen in de bovenzaal van het laatste avondmaal. Nog vervuld van schaamte van hun verdeeldheid op de laatste avond en hun afwezigheid onder het kruis. Het verstoppen in de Bovenzaal betekent niet meer en niet minder dan de kop in het zand steken van de geschiedenis, de nostalgie.

Er zijn ook in onze tijd nog voldoende leerlingen voor wie geloof en kerk een hulpmiddel zijn om stil te vallen, om te blijven hangen in de bovenzaal van het verleden, het verlangen naar een tijd die voorbij is. Maar na het herdenken komt het feest van de bevrijding. Deze Paastijd is een bevrijdingstijd die ons vraagt om ons dagelijks leven voortdurend te laten bepalen door de verrezen Christus. We zijn geroepen om Hem present te stellen. In het sociaal denken van de katholieke kerk hebben de katholieken de opdracht om de samenleving te bewaren voor de leegheid en banaliteit. Natuurlijk kunnen we ons stevige vragen stellen of we deze opdracht nog wel waar kunnen maken in de huidige situatie van de kerk, maar wat we uitdragen is niet de kerk. We verkondigen het evangelie van het leven, het evangelie waarin de mens vervuld van Gods Geest tot grote daden in staat is.

Met de verkiezingen voor ogen heeft een aantal Europese bisschoppen, de Nederlandse ontbraken, opgeroepen om de stem van het evangelie te verstaan als een aansporing om de eenheid van Europa als project van eenheid en vrede, als een project van menselijke waardigheid te verdedigen, Europa als ruimte van solidariteit en barmhartigheid, van gastvrijheid en toekomst voor allen.

Bevrijdingsdag herinnert ons aan de kwestie van dood en leven. Ons handelen van vandaag is nooit waardevrij: in onze keuzes laten we zien wat wel en niet belangrijk is, belangrijk voor onszelf en voor Europa. Laten we net als de leerlingen in vrijheid de wereld ingaan, niet bang om smaad te lijden, luisterend naar de stem van de geest van Christus in ons midden, in ons hart, in ons leven. Laten we voor die weg ten leven kiezen, dan zullen we deze gewone wereld kunnen vervullen van het leven dat Christus onze wereld van vandaag bracht. Amen